Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

آجيل، (ājil) مخلوطي از انواع خشكبار مانند پسته، بادام، فندق، نخود، تخمه و...(1و2) كه آن را خام، شور، ترش يا آچارده (پرورده) مي‌خورند. آجيل شور از تفت دادن خشكبار با نمك به دست مي‌آيد. آجيل شيرين را تفت نمي‌دهند. در اين نوع آجيل علاوه بر مغز بادام و پسته و فندق، برگة زردآلو، هلو، انجير خشك، باسلق، مغز گردو و... هست. آجيل شيرين را در شب چهارشنبه سوري* و شب يلدا مي‌خورند. آجيل آچارده يا آچار را با مخلوط زعفران، آب‌ليمو و گلپر تفت مي‌دهند. آجيل ترش نيز از خشكبار تفتيده با آب ليمو و نمك است.(3) ميرزا علي‌اكبر خان آشپزباشي در سفرة اطعمه در سيزده آجيل خوري از آجيل‌هاي گوناگون ياد مي‌كند. در گذشته براي تفت دادن آجيل آن را در پاتيلي كه در آن ماسه شسته بود مي‌ريختند و روي آتش مي‌گذاشتند و هم مي‌زدند تا نسوزد. سپس آن را از غربال رد مي‌كردند تا ماسه‌ها جدا شود و به آن آب نمك غليظ مي‌زدند.(4)

نوعي آجيل آييني نيز در ميان مردم رايج است كه به آجيل مشكل‌گشا* شهرت دارد. در ميان شهرهاي ايران آجيل تبريز شهرت خاصي دارد.

 

مآخذ:

  1. دهخدا، علي‌اكبر. لغت‌نامة دهخدا. تهران: دانشگاه تهران، 1377، چ 2، ج 1، ذيل آجيل.
  2. انوري، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. تهران: سخن، 1380، ج 1، ذيل آجيل.
  3. شاملو، احمد. كتاب كوچه. تهران: مازيار، 1381، چ 4، ج 1، ذيل آجيل، ص 265-284.
  4. ميرزا علي‌اكبرخان آشپزباشي. سفرة اطعمه. تهران: علمي، 1353، ص 70-69.
فاطمه اسماعیلی