Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

آشتياني، اسماعيل (1271/ 1349ش ـ   / 19) نقاش، شاعر، اديب.

او در خانواده‌اي روحاني و در تهران به دنيا آمد. تحصيلات متوسطه را در دارالفنون گذراند و پس از آن مدرسة صنايع مستظرفه رفت. در اين مدرسه زير نظر كمال‌الملك*، به آموختن نقاشي مشغول شد. در 1333ق موفق به دريافت ديپلم شد. كمال‌الملك كه در آن زمان رياست مدرسة صنايع مستظرفه را بر عهده داشت ابتدا او را به معلمي مدرسه و سپس به معاونت خويش برگزيد. بعد از كناره‌گيري كمال‌الملك از سمت سرپرستي مدرسه منحل شد ولي دوباره در 1307ش بازگشايي شد و آشتياني به رياست مدرسه منصوب شد. در 1309ش عازم اروپا شد تا با سبك‌هاي نقاشي اروپايي آشنا شود. پس از بازگشت از اروپا در مدارس دارالفنون و دانشكدة ادبيات و دانش‌سراي عالي و دانشكدة فني، نقاشي تدريس كرد. در 1324ش به كمك عده‌اي از هنرمندان، انجمن هنرمندان ايران بنيان گذارد و به رياست آن برگزيده شد. در 1318ش هنرستان كمال‌الملك را تأسيس كرد. در 1325ش، از طرف وزارت فرهنگ، به دريافت نشان و مدال درجة اول هنر، نايل شد؛ و شوراي عالي فرهنگ به او درجة دكتراي افتخاري داد. در 1326ش به استادي دانشگاه فني برگزيده شد. او پس از عمري خدمت و هنر آفريني، در 10 ارديبهشت 1349ش، در تهران بدرود حيات گفت.

او نقاشي برجسته بود و در نويسندگي و شاعري، دستي توانا داشت. در نقاشي پيرو كمال‌الملك بود و به شيوة طبيعت‌گرايي گرايش داشت.

تابلوهاي او بالغ بر صد عدد است كه در مجموعه‌هايي چون، كتابخانة مجلس ملّي، موزه‌ها، مجموعه‌هاي خصوصي و مجموعة خانوادگي نگهداري مي‌شود.

از جمله آثار او: بهلول در خواب؛ پرندگان تير خورده.

 

تلخيص از: فرهنگ ناموران معاصر ايران [جلد اول]. زير نظر شوراي عالي فرهنگ ناموران معاصر ايران، تهران: حوزة هنري، 1381، ص171، 173.

تلخیص‌کننده: علی بوذری