Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

آقا بزرگ شيرازي (سدة 13ق / 19م) نقاش و قلمدان نگار ايراني.1

در دوران محمدشاه و ناصرالدين شاه مي‌زيست و در دستگاه حكومتي شاهزادگان قاجار در شيراز هنر آفريني مي‌كرد.2 گويا از طرف ناصرالدين شاه حمايت مي‌شد3 و از او لقب «نقاشباشي سركاري» گرفته  است.4 در شيراز مجمع ‌الصنايع برپا كرد، و به تعليم شاگردان پرداخت.5

او در رشته‌هاي گوناگوني چون، نقاشي رنگ و روغن، نقاشي آبرنگ، سياه قلم، نقاشي لاكي و نقاشي روي چيني آثاري از خود به جاي گذارده است.6 او به شيوة طبيعت‌گرايي گرايش داشت و تحت تأثير شيوة كار صنيع‌الملك بود.7 آثار او را حدفاصل هنر زند و قاجار مي‌دانند.8

از جمله آثار او: آبرنگ سيف‌الله ميرزا فرزند فتح‌علي شاه [صورت نواب سيف‌الله ميرزا در 40 سالگي] دانشگاه تهران. 1269ق/ 1814م)

رنگ و روغن ناصرالدين  شاه [چاكر درگاه آقا بزرگ شيرازي سنه 1286]. موزة مردم‌شناسي.

 

مآخذ:

  1. پاكباز، روئين. دايرةالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، 1379، ص33.
  2. دايرةالمعارف بزرگ اسلامي (جلد اول). زير نظر: كاظم موسوي بجنوردي، تهران: مركز دايرةالمعارف بزرگ اسلامي، 1369، ص456.
  3. پاكباز. همان. ص33.
  4. دايرةالمعارف بزرگ اسلامي. همان. ص456.
  5. كريم‌زادة تبريزي، محمدعلي. احوال و آثار نقاشان قديم ايران و برخي از مشاهير نگارگر هند و عثماني. (جلد اول). لندن: ص3.
  6. دايرةالمعارف بزرگ اسلامي. همان. ص456.
  7. پاكباز. همان. ص33.
  8. دايرةالمعارف بزرگ اسلامي. همان. ص456.
یحیی ذکاء
تلخیص‌کننده: علی بوذری