Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ابوجعفر خازن، محمد بن حسين صاغاني خراساني، رياضي‌دانان برجستة ايراني (درگذشت حدود 360قمري). بيشتر زندگي خود را در ري (نزديك تهران كنوني) گذراند و همانجا درگذشت. براي نخستين بار در تاريخ رياضيات، پاسخ يكي از حالت‌هاي خاص معادلات درجة سوم را كه در ميان رياضي‌دانان به معادلة ماهاني* مشهور بود () با استفاده از نقطة تلاقي دو قطع مخروطي به دست آورد. در يكي از آثار مهم خود، معادلات سيالة درجة دوم و چهارم (به صورت ،  يا ) را بررسي و ثابت كرد كه مجموع مربعات دو عدد فرد هيچگاه مربع كامل نخواهد بود.(1و2) فرانتس ووپكه (محقق آلماني تاريخ رياضيات) اين اثر را در 1861 ميلادي به زبان فرانسه كرد.(3) رساله‌اي نيز دربارة درج دو واسطة هندسي ميان دو مقدار معلوم نوشت كه كارادُوُ در 1898م و كُهل در 1923م دربارة آن به تحقيق پرداخته‌اند.(1و2)

 

مآخذ:

  1. كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان. تهران: 1380، ص 72-74.
  2. قرباني، ابوالقاسم. زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي. تهران، 1365ش، صص 63-68.
  3. Woepcke, F., "Traduction d'un fragment anonyme sur la formation des triangles … ", Atti dell'Accademia Pontificia de Nuovi Lincei, 1858/1859, Vol. XII; (230-275).

یونس کرامتی