Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ابوعلي حبوبي، حسن بن حارث، رياضي‌دان، قاضي و فقيه ايراني نيمة دوم سدة 4ق. با ابوالوفا بوزجاني، دانشمند مشهور ايراني ساكن بغداد ارتباط علمي داشت و احتمالاً به همراه بيروني و ابن سينا در گرگانج در دربار آل مأمون (حكومت: 387-408ق) مي‌زيست.(1) مهم‌ترين اثر وي الاستقصاء و التجنيس في علم الحساب ـ دربارة كاربرد جبر و مقابله و روش‌هاي ديگر در حل مسائل حساب وصايا يا محاسبة ارث ـ يكي از كهن‌ترين آثار جبري است كه به طور كامل به دست ما رسيده.(1و2) موضوع كتاب مانند بخش وصاياي كتاب‌هاي جبر محمد بن موسي خوارزمي (سدة 2-3ق) و ابوكامل مصري (سدة3-4ق)، اما سطح علمي آن پائين‌تر است.(1) در الاستقصاء دو روش ابتكاري به كار رفته كه كاشاني در مفتاح الحساب از آنها با عنوان «روش ابوعلي حبوبي» ياد كرده است.(3) ابوعلي در يكي از مسائل به درستي از جبر و مقابلة خوارزمي انتقاد كرده در حالي كه فردريش رزن، هنگام چاپ كتاب خوارزمي در 1831م متوجه آن نشده است.(1و2)

 

مآخذ:

  1. كرامتي، يونس. «ابوعلي حبوبي»، دايرة المعارف بزرگ اسلامي. ج 6، ص 36-39.
  2. همو. كارنامة ايرانيان. تهران: 1381، ص 98.
  3. كاشاني، غياث جمشيد. مفتاح الحساب، قاهره: 1967م، ص 254-258.
  4. قرباني، ابوالقاسم. زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي. تهران: 1375، ص90.

یونس کرامتی