Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ادب، نشرية هفتگي؛ بنيان‌گذار و سردبير: محمدصادق اميري ملقب به اديب‌الممالك فراهاني (1277-1356ق)؛ آغاز كار: 1316ق در تبريز با نام «جريدة ادب» و سپس «ادب»؛ چاپ سنگي. اميري پس از نشر 17 يا 21 شماره (تربيت، 406؛ كاوه، 20/8؛ ديوان، ديباچه، يط) در 1318ق به مشهد منتقل شد و آنجا به نشر «ادب» ادامه داد و تا 1320ق، 110 شماره به طور هفتگي منتشر كرد (صدر هاشمي، 1/82، 83).

با بازگشت اديب به تهران، نخستين شمارة «ادب» تهران در رجب 1321 در پايتخت انتشار يافت، و چون وي در 1323ق عازم باكو شد، ادارة نشريه را به احمد مجدالاسلام كرماني (د. 1342ق) سپرد. با تبعيد مجدالاسلام، و نشر صد و هشتاد و نهمين شمارة «ادب» اين نشريه در ربيع‌الثاني 1325ق تعطيل شد. «ادب» افزون بر مقالات ادبي، اجتماعي، تاريخي و سياسي و گزارش‌هايي از اوضاع جهان آن روزگار، شامل مقداري از سروده‌هاي خودِ اديب در هر شماره بود. از آنجا كه اديب‌الممالك مردي تاريخدان و شاعر بود درونماية ادبي ـ تاريخي «ادب» بر ديگر مندرجات آن مي‌چربيد.

 

مآخذ:

  1. اديب‌الممالك. ديوان كامل. به كوشش وحيد دستگردي، تهران: 1312.
  2. تربيت، محمدعلي. دانشمندان آذربايجان. تهران: 1314.
  3. سلطاني، مرتضي. فهرست روزنامه‌هاي فارسي در مجموعة كتابخانة مركزي.... دانشگاه تهران، 1354.
  4. صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرائد و مجلات ايران. اصفهان: 1327.
  5. كاوه. شماره 20، سال دوم (دورة قديم)، 1335ق.
  6. محيط‌طباطبايي، محمد. «بهار روزنامه‌نگار»، راهنماي كتاب. شماره‌هاي 5-6، 1351.

مجدالدین کیوانی