Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

اديبْ صابر (مق 546 ق) دبير، شاعر.

شهاب‌الدين صابر بن اسماعيل ترمذي مشهور به اديب صابر و متخلص به اديب و صابر از شاعران سدة 6 ق به شمار مي‌رود. اصلش از ترمذ بود، اما در آغاز جواني از بخارا رهسپار خراسان شد ودر هرات به تحصيل دانش پرداخت.1 پس از آن در نيشابور با سمت دبيري به سلك نزديكان مجدالدين ابوجعفر علي موسوي، رئيس خراسان پيوست. سپس توسط مجدالدين به خدمت سلطان سنجر سلجوقي (حك 511 ـ 552 ق) درآمد و اشعاري در ستايش او سرود.2 بعدها از سوي سنجر به رسالت نزد علاءالدين آتسز رفت و چندي در خوارزم به سر برد. چون آتسز دانست كه اديب صابر نهاني اخباري از دربار او براي سنجر مي‌فرستد، دستور داد تا او را در جيحون غرق كردند.3

شيوة بيان او ساده و روان و بيشتر به سبك رودكي و فرخي بود. از دقيقي و عنصري نيز پيروي مي‌كرد و برخي از مضمون‌هاي اشعارش را از آنان مي‌گرفت. ظاهراً آوازة او در شاعري تحت تأثير شهرت دبيري وي قرار داشت.4 آثار آگاهي اديب صابر از فنون ادبي، اشعار و ترجمة شعر عرب، مبادي رياضي و فلسفه در سروده‌هاي او ديده مي‌شود، معزّي، رشيد وطواط، خاقاني و جز آنان از معاصران وي بودند.5

 

مآخذ:

  1. ناصح، محمدعلي. ديوان اديب صابر ترمذي. تهران: علمي، 1343، ص الف (مقدمه).
  2. نفيسي، سعيد. تاريخ نظم و نثر در ايران. تهران: فروغي، 1344، ج 1، ص 84.
  3. خانلري (كيا)، زهرا. فرهنگ ادبيات فارسي دري. تهران: بيناد فرهنگ ايران، 1348، ص 41.
  4. زرين كوب، عبدالحسين. از گذشتة ادبي ايران. تهران: انتشارت بين المللي الهدي، 1375، ص 285.
  5. فروزانفر، بديع الزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمي، چ 2، 1350، ص 241 و 243.
ابوالقاسم رادفر