Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

استخاره، آداب ديني كه شخص مستقيماً يا وسيلة شخص ثالثي با بازكردن قرآن يا شمردن دانه‌هاي سبحه (تسبيح) انتخاب احسن را از خداوند مي‌طلبد. استخاره در لغت طلب و خواستن بهترين در امري‌ست، اما در اصطلاح ديني، واگذاردن انتخاب به خداوند در كاري‌ست كه انسان در انجام ‌دادن آن درنگ و تأمل دارد.1 براي استخاره در روايات اسلامي، آدابي از دعا، نماز و ذكر بيان گرديده است. استخاره‌كردن در امري كه در شرع حكمي روشن دارد، روا نيست و تنها در كارهاي مباح يا در انتخاب ميان دو مستحب، نيكو و پسنديده است.

استخاره و طلب‌كردن بهترين از خداوند نزد مذاهب گوناگون اسلامي امري پسنديده شمرده شده و در اين‌باره احاديثي چند از پيامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) نقل شده است.2 در استخاره با قرآن، شخص، مصحف را مي‌گشايد و مراد خود را از آية اول همان صفحه مي‌جويد و به قولي ديگر، هفت برگ را شمرده، پاسخ خود را در برگ هفتم و سطر يازدهم مي‌جويد.3 در استخاره با رقاع، دو دستور «افعل» و «لاتفعل» بر دو رقعه نوشته مي‌شود و شخص به شكل قرعه يكي را بر مي‌دارد و به مضمون آ، عمل مي‌كند4 و در استخاره با سبحه (تسبيح)، شخص به اندازة يك قبضه از تسبيح را جدا مي‌كند و دانه‌ها را دو دو مي‌شمارد، در صورتي كه بازمانده يك دانه باشد نيت را خوب مي‌انگارد و اگر نه، آن را بد مي‌شمارد.5

 

مآخذ:

  1. برقي، احمد. المحاسن. به‌كوشش جلال‌الدين محدث ارموي، تهران: 1328، 598؛ ابن بابويه. من لا يحضره الفقيه. به‌كوشش علي‌اكبر غفاري، قم: جماعه المدرسين، بي‌تا، 1/562.
  2. ابن طاووس. فتح‌الابواب. به‌كوشش حامد خفاف، قم: 1409 ق، 167ـ168، 172؛ ابن حجر عسقلاني، احمد. فتح‌الباري. بولاق، 1301 ق، 11/154.
  3. طبرسي، حسن. مكارم‌الاخلاق. بيروت: اعملي، 1392ق، ص324 و ابن‌طاووس، همانجا، ص277.
  4. كليني، محمد. الكافي. چاپ علي‌اكبر غفاري، تهران: 1391، ج3، ص473.
  5. شهيد اول، محمد، الذكري. چاپ سنگي، 1271ق.
    سیدحسن امین