Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

استپانيان، هراند(1309ق / 1891م / 1338ش) بازيگر و كارگردان تئاتر.

در تبريز از پدري ايراني و مادري ترك اهل تركيه به دنيا آمد. در 3 سالگي به اتفاق پدر و مادرش به استانبول رفت. در 17 سالگي به سبب آشنايي خانوادگي با وهرام پاپازيان، هنرمند معروف ارمني كه براي اجراي نمايش «ادموندكين»، اثر الكساندر دوما به تركيه آمده بود، نقشي به او واگذار شد. هنگام تحصيل در كنسرواتور جديدالتأسيس تركيه به ايفاي نقش‌هاي كوچك نمايشي پرداخت.

استپاتيان، در 1931م به پاريس رفت و 2 سال و نيم به مطالعه و تحصيل تئاتر مشغول شد. پس از 12 سال ايفاي نقش در نمايش‌هايي در شهرهاي ميلان، استانبول، تفليس و باكو در1927 به ايران بازگشت.1 وقتي كه وهرام پاپازيان به ايران آمد و در تهران و با همكاري گروه تئاتر ارمنيان تهران، نمايشنامه‌هاي «اتللو»، از شكسپير،«دون ژوان» از مولير «ادموندكين» از الكساندر دوما را به زبان ارمني در سال 1934 به روي صحنه آورد. استپانيان در همه آنها نقش‌هايي را بر عهده داشت.3

«استپانيان»، در چند نمايش ديگر به كارگرداني «پاپازيان» در ايران بازي كرد.4

در 1323ش، استپانيان بنا بر دعوت عبدالحسين نوشين به همكاري تئاتر فرهنگ رفت و نمايشنامه‌ي «دختر شكلات فروش» را به روي صحنه آورد و در پي آن تئاتر نمايشنامه‌ي «بازرس» از گوگول را نمايش داد.

بعداً استپانيان، براي كارگرداني چند نمايشنامه‌ به «تماشاخانة» تهران* رفت و چند نمايشنامه را از زبان ارمني به فارسي ترجمه كرد و به روي صحنه آورد.5

از 1936 تا 1954م براي شركت و بازي در نمايش‌هايي به زبان فرانسه و ارمني به كشورهاي اروپايي سفر كرد.

استپانيان نمايش‌هاي «ريشارد دارلينگتون»، «رقيب»، «آناكريستي»، «لبخند مرموز» را با شركت جمعي از هنرمندان معروف مانند مهين ديهيم، ايران عاصمي، علي محزون، هوشنگ سارنگ6 و «زورق بي‌صاحب»، «تاجر ونيزي»، انگل‌هاي اجتماع» و «زنده باد دايي‌جان»7 را كارگرداني و در برخي از آنها بازي كرده است.


منابع و مآخذ:

  1. اميد، جمال: فرهنگ سينماي ايران، تهران، انتشارات نگاه، چاپ دوم 1377، ص 20.
  2. ستاره سينما: سال دوم، شماره 52، يكشنبه 8 بهمن ماه 1334، ص 7.
  3. هويك، آندرانيك: روابط فرهنگي ايرانيان و ارمنيان، تهران، نشر دستان، چاپ اول 1383، ص 131 و 132.
  4. ستاره سينما،همان‌جا.
  5. اسكويي، مصطفي: سيري در تاريخ تئاتر ايران، تهران، نشر آناهيتا- اسكويي، چاپ اول 1378، ص 310.
  6. ستاره سينما: همان جا.
  7. سينماي هنرمندان ايران: بكوشش و گزينش حبيب‌الله نصيري‌‌فر، تهران، انتشارات صفي‌عليشاه، جلد اول، ص 382.
محمود عزیزی