Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

بابافغاني‌ شيرازي، (د 925ق / 1519م) از شاعران‌ نیمة دوم سدة‌ 9 و اوايل‌ سدة‌ 10ق و معاصر صفويه‌.

در شيراز به‌ دنيا آمد.1 در اوايل‌مانند پدر و برادرش‌ به‌ كاردگري‌ (چاقوسازي‌) مشغول‌ بود. سپس‌ به‌ شاعري‌ روي‌ آورد و در غزل سرآمد شاعران‌ دورة‌ خود شد. نخست‌ «سكاكي‌» و پس‌ از آن‌ «فغاني‌» تخلص می‌كرد.2

هنگام‌ اقامت‌ در شيراز روزها را در كنج‌ ميكده‌ها مي‌گذرانيد. پس‌ از مدتي‌ به‌ هرات‌ رفت‌ و به‌ خدمت مولانا جامي‌ رسيد.3 سپس‌ رهسپار آذربايجان‌ شد و چندي‌ در تبريز سكنا گزيد. آنگاه‌ به‌ دربار سلطان‌ يعقوب‌ آق قوينلو (حك‌ 883 ـ 896 ق / 1478-1491م) تقرب‌ جست‌ و به‌ جرگة‌ شاعران‌ وي‌ پيوست‌.4 ديواني‌فراهم‌ آورده‌ بود كه‌ در يكي‌ از جنگ‌ها به‌ غارت‌ رفت‌.5 از تبريز به شيراز بازگشت و چندي بعد عازم‌ خراسان‌ شد و در ابيورد و بعد مشهد نشیمن گزید. سرانجام‌ در مشهد رضوي‌ درگذشت‌.6

بابافغاني‌ از بنيان‌گذاران‌ سبك‌ هندي‌ (طرز تازه‌) بود كه‌ سبك خاص او در غزل، در سده‌هاي‌ 10 و 11ق پيروان‌ بسياري‌ پيداكرد.7 چون‌ در غزل‌ به‌ شيوة‌ حافظ‌ شعر می‌سرود، او را به‌ گفتة‌ تقي‌الدين‌ كاشي‌ «حافظ‌ كوچك‌» مي‌خواندند.8

 

مآخذ:

  1. خانلري‌ (كيا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبيات‌ فارسي‌. تهران‌: بنياد فرهنگ‌ ايران‌، 1348، ص‌ 81.
  2. صفا، ذبيح‌الله‌. تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌. تهران‌: ابن‌ سينا، 1347، 4/411.
  3. سهيلي‌خوانساري‌. مقدمه بر ديوان‌ اشعار. تهران‌: اقبال‌، 1340، ص‌ 10.
  4. خانلري‌ (كيا)، زهرا. همان. ص‌ 82.
  5. سهيلي‌خوانساري. همان. ص‌13.
  6. صفوي‌، سام‌ميرزا. تحفة‌ سامي‌، به‌ كوشش ركن‌الدين‌ همايونفرخ‌، تهران‌: علمي، بي‌تا، ص‌ 176؛ صفا. همان. ص‌ 412.
  7. سادات‌ ناصري‌، حسن‌. سرآمدان‌ فرهنگ‌ و تاريخ‌ ايران‌ در دورة‌ اسلامي‌. تهران‌: شوراي‌عالي‌ فرهنگ‌ و هنر، 1353، بخش 1، ص 211.
  8. صفا. همان. ص‌ 411.
ابوالقاسم رادفر