Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

باختر، ماهنامة فرهنگي و اجتماعي كه از آذر 1312 تا مهر 1314ش در اصفهان منتشر مي‌شد.

نصرالله سيف‌پور فاطمي‌نائيني صاحب امتياز و اميرقلي اميني مدير آن بود. چنانكه در سرمقالة شمارة اول آن آمده، هدف نشريه: «... بالا بردن سطح معرفت عمومي، كوشش در طريق تهذيب و تربيت اخلاق هم‌وطنان و خدمت به معارف اصفهان» بوده است. مقالات اين نشريه بيشتر ادبي، علمي، اجتماعي بود و در آخر هر شماره، دو بخش به مطالب سرگرم‌كننده و اخبار فرهنگي و معرفي كتاب اختصاص داشت. هر شماره تقريباً در 80 صفحه چاپ مي‌شد. دانشمنداني چون سعيد نفيسي، ملك‌الشعراي بهار، عبدالعزيز جواهركلام و... با آن همكاري داشتند. برخي از اشعار بهار براي نخستين بار در همين مجله به چاپ رسيد. اشعار شعراي متقدم و شعرايي چون اديب‌السلطنه، مسرور، آزاد و حسام‌الدين دولت‌آبادي نيز در اين نشريه به چاپ مي‌رسيد. از شمارة 9 سال 2 (مرداد 1314ش) نام اميني از روزنامه حذف و از سيف‌پور به عنوان مؤسس و مدير مسئول ياد شده است. چاپ عكس‌هاي رجال و ابنية تاريخي و كيفيت خوب چاپ و تنوع مطالب از امتيازات اين نشريه بود. مجلة باختر در مهر 1314ش بسته شد و به جاي آن روزنامة باختر از 1314 تا 1320ش به مديري نصرالله سيف‌پور در اصفهان انتشار يافت. مطالب آن مشتمل بر اخبار محلي اصفهان و مركز و اخبار خارجه و اعلانات بود و ابتدا به طور هفتگي و پس از آن به صورت هفته‌اي سه شماره و معمولاً در 4 صفحه با چاپ سربي و قطع بزرگ انتشار مي‌يافت. قبل از شهريور 1320ش مديريت آن به حسين فاطمي واگذار شد. با آمدن او به تهران، روزنامه مدتي تعطيل گرديد ولي بار ديگر از 14 تير 1321ش تا 12 فروردين 1325ش به صاحب‌امتيازي سيف‌پور و سردبيري حسين فاطمي در تهران انتشار يافت. اغلب سر مقاله‌ها به قلم سردبير بود و در آن مسئولان دولتي را مورد حمله قرار مي‌داد. از اين رو در طول 4 سال انتشار چندين بار توقيف گرديد كه طولاني‌ترين آن از 30 فروردين تا 11 خرداد 1322 بود.

نويسندگاني چون محيط طباطبايي، رحيم‌زادة صفوي، جهانگير افخمي و... با آن همكاري داشتند. روزنامة باختر حاوي خبرهاي مجلس و تفسير اخبار روز بود و گزارش‌هايي از محاكمة سرپاس مختاري و پزشك احمدي و نقشه‌هايي از آخرين تحولات جنگ جهاني دوم را به چاپ مي‌رساند. روزنامة باختر ابتدا صبح‌ها منتشر مي‌شد ولي از دي 1321 به روزنامة عصر تبديل گرديد و از 9 بهمن 1321 در هر جمعه ويژه‌نامه‌اي را منتشر مي‌كرد كه كاملاً تفريحي و غيرسياسي بود. اين روزنامه سرانجام با رفتن حسين فاطمي جهت تحصيل به اروپا به كلي تعطيل گرديد.

 

مآخذ:

  1. مجلة باختر (آذر 1312 ـ مهر 1314)؛ روزنامة باختر (1314-1325)؛ صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرايد و مجلات ايران. ج 1، اصفهان: 1363، ص 72-74 و ج 2، ص 1-3؛ حاج قربانعلي، ابوالفضل. چهرة دكتر حسين فاطمي. تهران: 1370، ص 9-10؛ شيفته، نصرالله. زندگينامه و مبارزات شهيد دكتر حسين فاطمي. تهران: 1364.
نادره جلالی