Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

بايْقَرا، سلطان‌حسين ميرزا، (842 – 911ق / ؟ م) از نيكنام‌ترين شاهزادگان تيموري، پادشاه سلسلة تیموریان (873 – 911) بود. 1

او پسر منصور و نوادة بايقرا بن‌عمر شيخ بن ‌تيمور گوركان (842-911ق)  كه در دورة سلطان ابوسعيد بر استرآباد فرمان مي‌راند پس از مرگ او روانة هرات شد و از آن‌جا به حكومت بر قلمرو تيموريان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد.2 دوران 38 سالة زمامداري او (873-911ق) با رونق بخشيدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نويسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشان‌ترين ادوار تاريخ به شمار مي‌آيد كه در اين راه اميرعليشيرنوايي* وزير لايق او، هرات را به مركز فرهنگي و هنري تبديل كرد.3 سلطان ‌حسين‌ميرزا بايقرا، به عنوان دولتمردي فرهنگ آفرين، آثاري مانند گل و مل و پندنامه به زبان فارسي و ديوان اشعار و رساله‌اي به زبان تركي را از خود به يادگار گذارد4 و در شعر «حسيني» تخلص مي‌كرد.5 ايجاد بناهاي عمومي مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است.6 وي در آخرين سال‌هاي زمامداري با شورش شاهزادگان، اوج‌گيري قدرت ازبكان و برآمدن شاه اسماعيل صفوي روبرو نشد و در حالي كه براي جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت.7

 

مآخذ:

  1. ميرخواند، محمد. روضةالصفا. تهران: خيام، بي‌تا، ج7، ص8.
  2. اميرخاني، غلامرضا. تيموريان (از ايران چه مي‌دانم؟/48). تهران: 1383، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص21.
  3. ميرجعفري، حسين. تاريخ تحولات سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ايران در دوره تيموريان و تركمانان. تهران: 1381، سمت، ص102.
  4. فرهاني‌منفرد، مهدي. پيوند سياست و فرهنگ در عصر زوال تيموريان و ظهور صفويان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، ص156و440-447.
  5. زمچي‌اسفزاري، معين‌الدين. روضات‌الجنّات في اوصاف مدينة هرات. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.
  6. خواندمير، غياث‌الدين، حبيب‌السير في اخبار افراد بشر. به كوشش محمد دبيرسياقي، تهران: خيام، بي‌تا، ج4، ص111.
  7. رومير، ه. ر. تاريخ ايران (دورة تيموريان). پژوهش دانشگاه كمبريج، ترجمة يعقوب آژند، تهران: 1378، جامي، ص132.
شهناز چراغ