Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

بروجرد، نام شهرستان و شهري در استان لرستان، در غرب كشور.

شهرستان بروجرد، از شمال با شهرستان‌هاي نهاوند و ملاير (در استان همدان)، از شرق با شهرستان شازند (در استان مركزي)، از غرب و جنوب با شهرستان‌هاي نورآباد و الشتر، خرم‌آباد و درود، (در استان لرستان) همسايه است.1 برابر آخرين تغييرات تقسيمات كشوري در 1383ش، داراي 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان بوده است.2

شهر بروجرد، با "30 '45  ْ48 طول شرقي و "45 '53  ْ33 عرض شمالي و ارتفاع 1580 متر از سطح دريا،3 در سال 1375ش تعداد 217804 تن4 جمعيت داشته و در برآورد انجام شده، جمعيت آن در سال 1384ش به 244205 تن رسيده است.5

شهر بروجرد در دشت حاصلخيزي قرار دارد كه از غرب به كوه‌هاي زاگرس مي‌پيوندد و به لحاظ جغرافياي طبيعي، منطقه‌اي مناسب براي توسعه كشاورزي و دامداري است.

فاصلة بروجرد تا تهران 380 كيلومتر و از مركز استان (خرم‌آباد)، 104 كيلومتر است.6 بروجرد در كنار ارتفاعات متعددي چون گرين 3645 متر، ميش پرور 3606 متر و رنجه 2735 متر قرار گرفته است. آب و هواي آن معتدل مايل به سرد تا سرد است و از جريان‌هاي آبي بلندي‌هاي اطراف خود مشروب مي‌شود.7

بروجرد از شهرهاي باستاني ايران است كه در منابع تاريخي از آن به نام‌هاي اروگرد، براوگرد، بروگرد، پيروزگرد و... ياد شده است.8

ابن حوقل، در قرن چهارم در وصف بروجرد گويد: «شهري نيكوست، طولش به قدر نيم فرسخ است... زعفرانش فراوان است...»9 و حمدالله مستوفي در قرن هشتم درباره بروجرد مي‌نويسد: «از اقليم چهارمست و شهر بزرگ طولاني و درو دو جامع عتيق و حديث بوده است. آب و هوايش وسط است... و درو زعفران بسيار بُوَد».10

 

مآخذ

  1. سازمان نقشه‌برداري كشور. نقشة تقسيمات كشوري. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1383.
  2. دفتر تقسيمات كشوري. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.
  3. جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج 3، دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 178.
  4. نورالهي، طه. توزيع و طبقه‌بندي جمعيت شهرهاي ايران در سرشماري‌هاي 75-1335. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 177.
  5. مركز آمار ايران. بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 210.
  6. سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور (وزارت راه و ترابري). اطلس جاده‌هاي ايران (ويرايش دوم). تهران: همشهري، 1380، ص133 و 134 و 143.
  7. جعفري. همانجا.
  8. چكنگي، عليرضا. فرهنگنامة تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور. چ 1، مشهد: بنياد پژوهش‌هاي اسلامي، 1378، ص 175.
  9. لسترنج، گاي. جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي. ترجمة محمود عرفان. چ 6، تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، 1383، ص 216؛

    Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 200.
  10. مستوفي، حمدالله. نزهةالقلوب. به كوشش گاي لسترنج، ليدن: بريل، 1333ق/1915م، ص 70.
غلامحسین تکمیل‌همایون