Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

بنياد پهلوي، سازماني كه حفظ و ادارة املاك و مستغلات موقوفة محمدرضا شاه پهلوي بر عهدة آن بود. بنياد در 1337 با فرمان محمدرضا شاه با عنوان بنياد خيريه و با هدف كمك به بهداشت عمومي، توسعه فرهنگ، تهذيب اخلاق عمومي و كمك به مستمندان تأسيس شد. محمدرضا شاه تمام مهمانخانه‌هاي شخصي و ملكي و موروثي را كه زير مجموعه املاك سلطنتي بود وقف اين بنياد كرد.1 اين بنياد كه سالانه 40 ميليون دلار كمك مالي مي‌گرفت، بيشتر دارائي‌هايش را در امور كشاورزي، بازرگاني و بانكداري، امور انتشاراتي و ساخت اتومبيل و لاستيك سرمايه‌گذاري كرد2 و اكثر سهام شركت‌ها به اين بنياد و به طور غيرمستقيم به خانواده پهلوي تعلق داشت.3 اين سازمان سه منبع مهم پولي براي خانواده پهلوي، منبع اعمال نفوذ در بخش‌هاي اقتصادي و منبع پاداش به حاميان سلطنت بود.4 جعفر منصوريان مدير كل حقوقي و اسدالله علم مدير كل املاك موقوفه اين بنياد را عهده‌دار بودند.5 در 1357 به دليل مخالفت مردم، شاه قمارخانه‌‌هاي آن را تعطيل كرد و شاپور بختيار آخرين رئيس دولت شاه، پيش ز انقلاب اسلامي هم دارائي‌هاي آن را توقيف و عملاً به عمر آن خاتمه داد.6

 

مآخذ:

  1. دشتي‌زاده، كريم. سيماي آريامهر. تهران: دفتر انديشه، بي‌تا، ص120.
  2. ج. كازيورسكي، مارك. سياست خارجي آمريكا و شاه. ترجمة جمشيد زنگنه، تهران: خدمات فرهنگي رسا، 1373، ص292.
  3. پهلوي، محمدرضا. پاسخ به تاريخ. به كوشش شهريار ماكان، تهران: شهر آب، 1371، ص227- 211.
  4. نجاتي، غلامرضا. تاريخ بيست ساله ايران. ج1، تهران: رسا، 1371، ص493.
  5. زنان دربار به روايت اسناد ساواك. تهران: مركز بررسي اسناد تاريخي، 1381، ص271.
  6. آبراهاميان، برواند. ايران بين دو انقلاب. ترجمة كاظم فيروزمند و ديگران، تهران: مركز، 1381، ص485، 475.
    مریم غلامعلی‌زاده