Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

بهاءالله، ميرزا حسينعلي نوري، بنيادگذار آئين بهائي (2 محرم 1233 ـ 2 ذيقعدة 1309ق / 12 نوامبر 1817 ـ 29 مه 1892م).

وي در تهران به دنيا آمد. در جواني به سيد علي محمد باب* گرويد و به تبليغ مذهب او پرداخت. در 1265ق / 1849م در جريان شورش بابيان در مازندران مدتي زنداني شد و سپس به تهران رفت.1 پس از اعدام باب با زمينه‌اي كه براي جانشيني برادر كوچكترش ميرزا يحيي ملقب به «صبح ازل» فراهم شده بود، پيشكاري او را در رهبري بابيان به دست گرفت. در 1268ق / 1852م در پي سوء قصد نافرجام به جان ناصرالدين شاه به زندان افتاد و سپس به بغداد تبعيد شد.2

اختلافي كه در بغداد ميان وي و برادرش بر سر رياست بابيان درگرفت، موجب شد كه دو سال دركردستان عراق درميان صوفيه به سر برد، ولي پس از بازگشت باز به پيروي برادرش گردن نهاد.3 با جنبش‌هايي كه بابيان در شهرهاي عراق به راه انداختند، دولت عثماني آنان را به استانبول و سپس به ادرنه روانه كرد.4

حسينعلي در اين اوان خود را موعود كتاب بيان و كسي كه باب ظهور او را به نام «من يظهره الله» پيشگويي كرده خواند و از دين تازه‌اش سخن گفت (1280ق / 1863م).5 در پي بالا گرفتن اختلافات ميان پيروان او (بهائيه) و پيروان برادرش ميرزا يحيي (بابيه)، دولت عثماني در 1285ق / 1868م او و يارانش را به عكا در فلسطين و ازليان را به قبرس تبعيد كرد. بهاءالله تا هنگام وفات، در عكا به گسترش دعوت خويش ادامه داد.6 مدفن او در حيفا زيارتگاه بهائيان است.7 پيروانش او را «جمال مبارك» و «جمال قدم» مي‌خوانند.8

مهم‌ترين آثار بهاءالله عبارت‌اند از: ايقان كه تكمله‌اي بر بيان باب است؛ كتاب اقدس، حاوي شريعت جديد او ومرجع احكام بهايي؛ و الواح و نامه‌هاي پرشمار.9

مآخذ:

  1. ميرزاجاني كاشاني. نقطة الكاف. به‌كوشش ادوارد براون، ليدن: 1910م، ص 238-243؛ نوايي، عبدالحسين. توضيحات فتنة باب اعتضادالسلطنه. تهران: 1362، ص 193-201.
  2. براون. مقدمة نقطة الكاف. لح، لط؛ نوايي. همان. ص 193-208.
  3. نوري، عزيه. تنبيه النائمين. ص 11-14؛ ميرزا آقاخان كرماني. هشت بهشت. ص 302؛ براون. همان. لو ـ م.
  4. براون. همان. م ـ مج؛ نوايي. همان. ص 208-211.
  5. دربارة بشارت‌هاي باب به «من يظهره الله» كه او را اعظم و اشرف از خود مي‌شمرد، نك: بيان عربي. ص 4، 6، 7، 8، جمـ؛ براون. همان. ل ـ لج؛ براي عين نامة او خطاب به ناصرالدين شاه، نك: عبدالبهاء. مقالة شخصي سياح، تهران: 1341، ص 114-115.
  6. كسروي، احمد. بهاييگري. تهران: تمدن، ص 60-62؛ ميرزا آقاخان كرماني. همان. ص 307-310.
  7. اماكن تاريخي بهايي. مؤسسة مطبوعات امري، ص 93-96.
  8. مصاحب، غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي. تهران: فرانكلين، 1345، ج 1، ص 475.
  9. شوقي. قرن بديع. ترجمة نصرت‌الله مودت، مؤسسة مطبوعات امري، ج 2، ص 145-147؛ نيز:
    Brown, E. G. Materials for the study of the Babi Religion. Cambridge: 1961, PP. 64-73.
محمدجواد انواری