Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

بهرام، نام شش تن از پادشاهان ساساني*.

بهرام‌ اول، (حك271-274م) پسر شاپور اول*. در دورة او موبدان زردشتي به ويژه كرتير يا كردير، [1]قدرت فراواني يافتند تا آن‌جا كه موفق به دستگيري و اعدام ماني شدند.1 پس از وي، پسرش بهرام دوم (حك274-293م) در زماني كه كرتير در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسي با او مخالفت مي‌كردند به پادشاهي رسيد.2 رومي‌ها در اين اوضاع آشفته بخشي از بين‌النهرين و ارمنستان را تصرف كردند.3 پس از اين، پادشاهي بهرام سوم كه از حمايت كرتير برخوردار بود چهارماه بيشتر دوام نيافت (293م) كه نرسي او را سرنگون كرد.4

بهرام چهارم (388-399م) پسر شاپور دوم* ذوالاكتاف، از آن‌جا كه در زمان برادرش شاپور سوم حكمران كرمان بود به كرمانشاه (پادشاه كرمان) ملقب شد.5 در زمان او ارمنستان ميان ايران و روم تقسيم شد، دولت روم نيز به دو بخش شرقي (بيزانس) [2]و روم غربي تقسيم شد.6

بهرام پنجم (حك420-438م) پسر يزدگرد اول (399-420م) با شكست دادن يكي از بزرگان مدعي پادشاهي به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هياطله (هپتاليان)[3] را در شمال شرقي ايران، شكست داد، اما در جنگ؛ بيزانس موفقيتي نداشت. مسيحيان ايراني در زمان او براي گريز از تعقيب و آزار دولت، كليساي خود را از كليساي بيزانس جدا كردند.7 بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [4]در ادب فارسي به شكار گور مشهور است و داستان زندگي او در منظومة هفت‌پيكر نظامي انعكاس يافته است.8

بهرام ششم يا چوبين [5](حك590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حك579-590م) بود كه در برابر مهاجمان هپتالي جنگيد اما از آنجا كه از روميان شكست خورد، هرمز او را خلع كرد و او نيز شورش كرد. با كشته شدن هرمز به دست بزرگان ساساني، خسروپرويز (590-628) به تخت رسيد اما از مقابل بهرام چوبين براي استمداد از روميان گريخت. بهرام در مقابل سپاهيان روم‌شرقي (بيزانس) شكست خورد و روانة تركستان (شمال شرق ايران) شد و در آن‌جا به تحريك خسروپرويز كشته شد.9

 

مآخذ:

  1. ويدن‌گرن، گئو. ماني و تعليمات او. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.
  2. تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در يكي قطره باران. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.
  3. لوكونين. تمدن ايران ساساني. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.
    Klima. O . "Bahram III" in Encyclopaedia Iranica, vol 3, p517. 4.
    Klima. O . "Bahram IV" in Encyclopaedia Iranica, vol 3, p518.    5.
    6. Morony, "sasanids", " in Encyclopaedia of Islam, vol 9. p. 75.
                           7.   كريستن‌سن، آرتور. ايران درزمان ساسانيان. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.
                          8. Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" in Encyclopaedia Iranica, vol 3. p 519.
                          و نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. هفت‌پيكر. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.
                        8.  براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. داستان بهرام چوبين. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.      

[1]. Kardēr

[2]. Byzantine

[3]. Hephtalites

[4]. Gor

[5]. Čobin(chobin)

حسین شیخ