Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تئاتر تهران، در 1319ش، پس از پايان دوره‌ي اوليه‌ي هنرستان هنرپيشگي سازمان پرورش افكار، سيدعلي خان نصر، بهترين فارغ‌التحصيلان هنرستان را براي تأسيس تئاتر تهران،1 يكي از تماشاخانه‌هاي غيرسنتي ايران دعوت كرد. در اين راه، احمد دهقان و عنايت‌الله شيباني، نصر را ياري دادند. ابتدا محل اين تماشاخانه تالار گراند هتل2 و برنامه‌ي افتتاحيه‌ي آن، نمايش «خون سياوش» بود.3

برخي نمايش‌هاي تئاتر تهران در سالني در باغ سهام‌الدوله در لاله‌زار و در مجاورت هنرستان هنرپيشگي به روي صحنه مي‌آمد.4

فضل‌الله بايگان، غلامعلي فكري، رفيع حالتي، سيد علي‌خان نصر، هداند استپانيان، علي دريابيگي، هايك كاراكاش، علي‌اصغر گرمسيري و نصرت‌الله محتشم از كارگردانان، صادق بهرامي، هوشنگ بهشتي، پرخيده، ايران دفتري، اسماعيل رياحي، هوشنگ سارنگ، ناهيد سرفراز، ناپلئون سروري، شهلا رياحي، جمشيد شيباني، عصمت صفوي، نيكتاج صبري، ايران قادري، مجيد محسني، اكبر مشكين، علي‌اصغر گرمسيري، غلامحسين مفيد، عزت‌الله مقبلي، مورين، غلامحسين نقشينه، عزت‌الله وثوق، بدري هورفر، نصرت‌الله كريمي، ملكوك حسيني، هايده بايگان، مرسده بايگان و عطاء‌الله زاهد ازبازيگران تئاتر تهران بودند.5

اوضاع اداري، اوضاع قضايي، بچه گدا از (ميرزاده عشقي)، خسيس، مريض خيالي، طبيب اجباري، دكتر كار و چنگال (از صادق بهرامي)، تأثير زن وظيفه‌شناس (از بايگان)، دوشيزه روستايي، زندگي يك خانواده كارگر، سرراهي، قمار، گردش در ييلاق، لغزش، مالك بيگناه، مرخصي يك ماه6 درميان نمايش‌هايي بود كه در تئاتر تهران اجرا شد.

نام اين تماشاخانه در تابستان 1329ش به تئاتر دهقان و در 26 اسفند 1341 به پاس خدمات ارزندة نصر به هنر تئاتر ايران، به تئاتر نصر تغيير نام داد. چندي بعد محل تابستاني تئاتر نصر را سقف گذاشته و اين سالن مسقف را تئاتر دهقان ناميدند. اين دو تماشاخانه تا سال 1357ش فعاليت مي‌كرد.


منابع و مآخذ:

  1. تماشا: سال اول، شماره سوم، 19 فروردين 1350، ص 10.
  2. شهرياري، خسرو: كتاب نمايش، تهران، اميركبير، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ي)، ص403.
  3. من و زندگي: خاطرات مرتضي احمدي، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 145 تا 147.
  4. محبي، حسين: پيش‌پرده خواني در ايران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 56.
  5. شهرياري، خسرو: كتاب نمايش، همان، ص 403.
  6. تماشا: شماره سوم، همان، ص 11.
  7. مجله نمايش: دوره جديد، شماره 55، شهريور 1381، ص 59.
  8. شهرياري، خسرو: كتاب نمايش، همان، صص 403 و 404.
    محمود عزیزی