Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تات‌نشين‌هاي بلوك‌زهرا، عنوان تك‌نگاري‌ای‌ روستايي در زمينة مردم‌نگاري جغرافياي اجتماعي و فرهنگي سگز‌آباد و ابراهيم‌آباد از دِهات بوئين‌زهرا، در جنوب شهرستان قزوين، همراه با تصوير، نقشه و طرح تأليف جلال آل‌احمد (1302- 1348ش)، نشر نخست در 1337ش.

كتاب داراي 8 فصل مي‌باشد: فصل اول با عنوان «آشنايي با محل» به موضوعاتي از جمله علت آشنايي نويسنده با محل و سابقة آن، و مطالبي دربارة كتاب مي‌پردازد. فصل دوم با عنوان «كليات» به موقعيت محل، تأثير زبان تاتي و تركي در يكديگر، امور كدخداييِ ده، مباشرتِ ده و یک نظر كلي به  زندگي مردم اشاره دارد. قنات‌ها و هرزآب‌ها، تقسيم آب، آسياب‌ها، وضعيت‌ مالكيت، سهم اربابي، خرمنگاه، بادهاي محلي، موضوعات مربوط به آب و ملك از جمله عناوین مطالب فصل سوم است. فصل چهارم با عنوان «كار و بار» به كشت و زرع، باغستان‌هاي انگور، مشاغل غير زراعي، تفنن مردم، هنر قالي و گليم‌بافي و گيوه‌چيني در ده و مانند آنها مي‌پردازد. نويسنده در فصل پنجم با پرداختن به نوع خانه‌ها و زيورها، امام‌زادگان، خوراك و پوشاك مردم به نوع زندگي و خانة مردمِ ده پرداخته است. مراسم سوگ و سرور، آداب و رسوم ملي و مذهبي مردمِ ده در فصل ششم گزارش شده اند فصل هفتم با عنوان افسانه و متل به نام‌گذاري‌ها، بازي‌هاي كودكان، افسانه‌ها، مثل‌ها و تكيه‌كلام‌ها پرداخته كه متن آنها به دو صورت فارسي و گويش تاتي با آوانگاري لاتين ضبط شده‌اند. فصل آخر با عنوان لهجه به فرهنگ مختصر تاتي، نكاتي از صوت‌شناسي، چند نكتة دستوري و صرف چند فعل در سگزآباد و ابراهيم‌آباد اشاره دارد.

تات‌نشين‌هاي بوئين‌زهرا تاكنون چند بار تجديد چاپ شده است.


مآخذ:

آل احمد، جلال. تات نشین های بلوک زهار. تهران: دانش، 1337.

فاطمه اسماعیلی