Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تاريخ مطبوعات و ادبيات ايران در دورة مشروطيت، از كتاب‌هاي مفيد پرفسور ادوارد برون انگليسي و در شمار چند كتاب نخستين دربارة تاريخ مطبوعات ايران است كه در سه مجله به رشتة نگارش درآمده است. غرض برون از تأليف اين كتاب، تدوين كامل تاريخ مشروطة ايران بوده است. از اين سه مجله، آخرين جلد آن اختصاص به تاريخ مطبوعات پيدا كرده است.

هستة اصلي مجلة سوم، تأليف موجز و ارزندة ميرزا محمدعلي خان تربيت تبريزي است كه وي آن‌را به برون تسليم داشته و ايران‌شناس نامبرده با استفاده از رسالة ارزندة رابينو در تاريخ نشريات ايران، آن را به انگليسي ترجمه و تكميل كرده است. (رك مقدمة كتاب).

در اين مجله وي سخن را از تاريخ پيدايش چاپ و چاپخانه در ايران آغاز و سپس در باب شب‌نامه‌ها، روزنامه‌ها و مجلات هفتگي و ماهيانه با سبكي انتقادي سخن رانده است و خصوصيات هر يك را بيان كرده است. در حقيقت اين كتاب را بايد تأليف مشترك برون و تربيت به شمار آورد. نام اثر محمدعلي خان تربيت، «فهرست روزنامه‌هاي ايراني» است كه او به ترتيب تاريخ انتشار آن را مرتب كرده و دربارة هر يك شرح مختصري نوشته است. از جمله مباحث ديگر اين كتاب: تاريخ چاپخانه در ايران، نخستين روزنامه‌هاي ايران، اميركبير باني روزنامه‌نويسي در ايران و معرفي چندين روزنامة قديمي است. فهرست تربيت از شرح روزنامة آدميت آغاز و به گزارشي در باب روزنامة طريقة‌ الفلاح پايان گرفته است. در اين كتاب 246 نشريه معرفي شده است.

 

منابع:

اصل كتاب تاريخ مطبوعات ايران. تأليف برون، ترجمه و تحشيه محمد عباسي و مقدمة آن.

سیدعلی آل‌داود