Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تاريخ وَصّاف، يا تَجزيَةُ الأَمْصار و تَزْجِيةُ الأَعْصار كتابي تاريخي دربارة تاريخ ايلخانان مغول ايران و تاريخ ملوك و امراي اطراف از 656 تا 728 ق / 1258 تا 1328م (اواسط عهد ابوسعيد بهادرخان). شرف‌الدين عبدالله ملقب به وصاف الحضرة و متخلص به شرف (663ـ 728ق / 1265-1328م) اديب، مورخ و شاعر ايراني اين كتاب را به روش تاريخ و شيوة جهانگشاي جويني نوشت و ان را ذيل تاريخ جهانگشاي جويني ناميد.1و2 تأليف اين كتاب در پنج جلد در 699ق / 1300م آغاز شد. جلد نخست كتاب در 702ق / 1303م به غازان خان و جلد دوم آن در 712ق / 1312م به اولجايتو خدابنده پيشكش شده است.3

تاريخ وصاف همواره مورد توجه مورخان بعدي بوده است، چنان كه بيشتر تاريخ‌هاي پس از آن مانند روضةالصفا و حبيب السير از آن بهره برده‌اند.4 اگرچه اين تاريخ به تحقيق ريو،[1] مستند به اسنادي از دورة مهم عمر نويسنده است، اما نقصان انتظام و اسلوب در ترتيب آن و نيز انشاء متكلفانه و اطناب ملال انگيزش، ‌از اهميت آن كاسته است.5 با اين حال، وصاف در آ‎غاز جلد دوم كتاب هدف اصلي خود را در به كار بردن اين روش، اظهار قدرت و مهارت خويش در صنعت انشاء و لطايف نظمي و نثري ذكر كرده است.6 تمامي متن تاريخ وصاف در 1269ق / 1852م در بمبئي و صورت افست آن در 1340ش در تهران چاپ و بخش‌هايي از آن به زبان‌هاي انگليسي و آلماني ترجمه و چاپ شده است.7

 

مآخذ:

  1. حاكمي‌، ‌اسماعيل. گزيده‌اي از نثرهاي مصنوع و مزين. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 136.
  2. احمدي، احمد و رزمجو، حسين. سير سخن. مشهد: باستان، چ 2، 1345، ج 1، ص 137.
  3. بهار (ملك الشعرا)، ‌محمدتقي. سبكشناسي. تهران: كتابهاي پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 100.
  4. آيتي، عبدالمحمد. مقدمه بر تحرير تاريخ وصاف. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي (پژوهشگاه)‌، 1372، ص 3‌ (مقدمه).
  5. براون، ‌ادوارد. از سعدي تا جامي. ترجمة علي اصغر حكمت، تهران: ابن سينا، چ 3، 1351، ص 93.
  6. سپهرم، اميرمسعود. تاريخ برگزيدگان و عده‌اي از مشاهير ايران و عرب. تهران: زوار، 1341، ص 308.
  7. مصاحب، غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي. ج 1، ص 599.


[1]. Rieu

ابوالقاسم رادفر