Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تافتون، نان. ناني گرد يا بيضي شكل كه آن را بر ديوار تفتة تنور سفالي پزند. اين نان، كه آن را «تافتان» و «تفتان» (نان تفت داده از آتش) هم گويند، پس از نان سنگك از نان‌هاي مطبوع و مرغوب در سفرة ايرانيان بوده است. نام اين نان احتمالاً «تافته نان» يا «تفته نان»، به معناي نان تافته و پخته از تف آتش بوده كه در اثر كثرت استعمال حرف «ن» از آن افتاده و به صورت «تافتان» يا «تفتان» و «تافتون» درآمده است.

پيشينة نان تافتون و پيشة تافتون پزي به زمان‌هاي خيلي قديم و به پيش از نان سنگك* و سنگك‌پزي مي‌رسد. در آغاز اين نان جنبة خانگي و روستايي داشته و آن را در خانه‌ها مي‌پختند، بعداً صورت بازاري و شهري يافته و در شمار نان‌هاي بازاري درآمده است.

در تافتون‌پزي پس از آماده شدن خمير نان توسط «خميرگير»، «چانه‌گير» خمير را «چانه» مي‌كند ، «نان‌آور» چانه را با وردنة چوبي باز و تُنُك مي‌كند و «شاطر» آن را با كف دو دست به قالب نان تافتون در‌ مي‌آورد و بر روي «نان‌بند» مي‌اندازد و با آن به ديوار تنور مي‌چسباند. «نُون واسُّون» يا «نان‌آور» هم نان‌هاي تافته و پخته را از تنور در مي‌آورد.1

تلخيص از «تافتون‌پزي در تهران»، علي بلوكباشي

پژوهش ميداني            

 

مأخذ:

  1. بلوكباشي، علي. «تافتون‌پزي در تهران»، هنر و مردم. انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، تير 1348، ش81، ص45-54.
    علی بلوکباشی