Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ترجمة تفسير طبري، ترجمة فارسي جامعالبيان في تفسيرالقرآن؛ يا تفسير طبري، يا تفسير كبير ‌محمد بن جرير طبري (د 310ق / 922م).

ظاهراً اين ترجمه با ترجمة كتاب ديگر طبري مشهور به تاريخ طبري دريك زمان و حدود 352ق / 963م انجام گرفته است.1 نام مترجم يا مترجمان آن مشخص نيست، اما گويند كه چون اميرمنصور بن نوح ساماني (حك 350ـ365ق / 961-976) به مطالعة تفسيركبير طبري اشتياق پيدا كرد، گروهي از دانشمندان خود را در بخارا گردآورد و از ايشان دربارة ترجمة آن كتاب به فارسي نظر خواست. علما نيز رأي موافق دادند و كتاب به فارسي ترجمه شد.2 اين ترجمه ابتدا در 14 مجلد گرد آمد و سپس آن را در 7 جلد تنظيم كردند.3 از ويژگي‌هاي مهم آن يكي عظمت و ديگر بسياري لغات و مفردات فارسي آن است كه در برابر مفردات و تركيبات قرآن مجيد آورده است. اجزايي از اين كتاب در كتابخانه‌هاي سلطنتي سابق (كتابخانة كاخ گلستان) تهران و آستان قدس رضوي وجود دارد.4 دو نسخه قديمي و ناقص از آن نيز يكي در كتابخانة ملي پاريس و ديگري در موزة بريتانيا نگهداري مي‌شود.5

 

مآخذ:

  1. شهابي، علي اكبر. احوال و آثار محمد بن جرير طبري. تهران: اساطير، 1363، ص 74.
  2. اقبال آشتياني، ‌عباس. تاريخ مختصر ادبيات ايران. به كوشش ميرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 191.
  3. شهابي. همانجا.
  4. صفا، ذبيح‌الله. تاريخ ادبيات ايران. تهران: فردوسي، 1363، ج 1، ص 620.
  5. اقبال آشتياني. همانجا.

    نيز نك: رستگار فسايي، ‌منصور. انواع نثر فارسي. تهران: سمت، 1380، ص 440ـ441 ؛ صفا، ذبيح الله. نثر فارسي از آغاز تا عهد نظامالملك طوسي. ‌تهران: ابن سينا، 1347، ص 171.
ابوالقاسم رادفر