Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تفكري، اصغر د. 1339ش پيش‌پرده خوان و بازيگر نمايش.

اصغر معروف به اصغر حاجي اسماعيلي در تهران بدنيا آمد. در جواني در محله‌‌ي بازاچه‌ي معيّر، خراطي مي‌كرد و در همسايگي خود با حسين خيرخواه آشنا شد. به تشويق خيرخواه در 1309ش و به گفته‌اي 1306، وارد جرگه‌ي بازيگري شد و در نمايش‌ها در نقش كوتاه كمدي ظاهر مي‌شد.1

تفكري، مدتها به همراه برادرش عباس تفكري در تئاترهاي لاله‌زار، پيش‌ پرده‌خواني مي‌كرد.2 با ايفاي نقش اصلي در نمايشنامه‌ي «پريدخت و پري‌ور» نوشته‌ي علي پرتوي و به كارگرداني «افراسياب آزاد» خوش درخشيد.

پس از تأسيس تماشاخانه فرهنگ* به دعوت نوشين به آنجا رفت و در نمايشنامه‌ي «اسرار حرم» به كارگرداني هراند استپانيان* بازي ‌كرد.3

پس از ايفاي نقش در چند نمايش در 1327ش به تئاتر تهران* رفت و در نمايش‌هاي «جناب ميرزا» به كارگرداني رفيع حالتي، شوهرهاي عوضي به كارگرداني علي اصغر گرمسيري و بازرس به كارگرداني حالتي بازي كرد.4

تفكري در نقش‌هاي كمدي معروفيت و محبوبيت فراوان به‌دست آورد و در نمايش‌هاي سرگرم كننده، با داستان‌هاي عامه‌پسند در تماشاخانه‌هاي لاله‌زاري با دستمزدهاي بسيار بالا باز مي‌كرد.

تفكري با تسلط به گفتگوهاي روزمرة مردم و اخلاق كاسب‌كارانه‌ي جماعت و مهارت در طنزگويي‌هاي في‌البداهه در نمايش‌هايش خنده را بر لبان مردم تا حد انفجار نمايان مي‌ساخت و به همين سبب هم در نيمه‌ي دوم دهه‌ي 1330 شمسي او را «مرد اول خنده‌ساز تهران» ناميده بودند.5

تفكري در نمايش‌هاي زيادي ايفاي نقش كرده كه برخي از نويسندگان به آنها اشاره كرده‌اند.6

اصغر تفكري، در ارديبهشت 1333، امتياز تماشاخانه‌ي فردوسي را خريد و آن را با نام تئاتر تفكري با نمايشنامه‌ي «تاجر ونيزي» در تيرماه همان سال بازگشايي كرد. وي 6 سال در اين تماشاخانه فعاليت كرد و شهرت فراواني در ميان مردم به دست آورد.7

 

منابع مآخذ:

  1. اسكويي، مصطفي: سيري در تاريخ تئاتر ايران، تهران، نشر آناهيتا- اسكويي، چاپ اول 1378، ص 425.
  2. محبي، حسين: پيش‌پرده خواني در ايران، تهران، نشر علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص154.
  3. برگرفته شده از بروشور اسرار حرم در «تماشاخانه فرهنگ»، بدون تاريخ احتمالاً سال 1323.
  4. برگرفته شده از بروشور «تئاتر تهران» در دهه‌ي 20 شمسي، بدون تاريخ.
  5. اسكويي، مصطفي: سيري در تاريخ تئاتر ايران، همان، ص 425 و 426.
  6. از جمله نك، حقيقت (رفيع)، عبدالرفيع: فكر فرهنگ هنرمندان ايراني، تهران، نشر كوهش، چاپ اول 1383، ص 28؛ محبي، حسين: پيش‌پرده‌خواني در ايران، همان، ص 154؛ اسكويي، مصطفي: سيري در تاريخ تئاتر ايران، همان، ص426.
  7. من و زندگي: خاطرات مرتضي احمدي، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، ص164.    
محمود عزیزی