Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تمكين، حقوق قانوني و شرعي ميان  زوجين. تمكين، در لغت، اعطاء قدرت و سلطنت دادن،1 در اصطلاح عرفا، دوام كشف حقيقت به سبب استقرار قلب در محلّ قرب2 و در اصطلاح فقها، امكان دادن  زوجه به زوج، براي بهره‌بري جنسي3 است. برخي از فقها، تمكين را به معني تن در دادن و واگذاردن ؟ به زوج، براي بهره‌بري جنسي دانسته‌اند، به طوري كه مقيّد به زمان و مكان خاصي نباشد.4 تمكين در عرف حقوقي اماميه، داراي دو معناست: معناي عام و معناي خاص؛ تمكين عام، اطاعت زن از مرد است، در كلية امور زناشويي؛ تمكين خاص انجام وظيفة خاص زناشويي است؛ يعني، نزديكي جنسي با شوهر و پاسخ دادن به خواسته‌هاي مشروع او، توسط زوجه،5 مگر در مواردي كه مانع شرعي موجود باشد، يا موجب زيان جسمي يا تشديد بيماري در زوجه شود.6 در قانون مدني، به طور صريح، اصطلاح تمكين به كار نرفته است، بلكه عناويني چون «حسن معاشرت»، «انجام تكاليف زوجين» و «وظايف زوجيّت» جايگزين آن شده است.7 در صورتي كه زن از شوهر، تمكين ننمايد؛ يعني، از انجام تكاليف زوجيّت، خودداري كند، ناشزه محسوب مي‌شود و مجازات آن سقوط حق زوجه بر دريافت نفقه است.8

 

مآخذ:

  1. انيس ابراهيم و ... (1410ق، 1898م). المعجم الوسيط. تركيه، استانبول: انتشارات دارالدعوة.
  2. آملي، شمس‌الدين؛ محمد بن محمود. نفائس الفنون في عرائس العيون. تهران: كتاب‌فروشي اسلاميه، 1377، ج2، ص37.
  3. ميرشمسي، فاطمه. مباني حقوق و تكاليف زن در ازدواج از ديدگاه فقه اماميه. تهران: انتشارات اسلاميه، ص109.
  4. محقق‌حلّي. شرايع الاسلام. يزدي، ابوالقاسم بن احمد و ... . ج2، ص715.
  5. ماده 1085 قانون مدني.
  6. اجتهادي، مصطفي. دايرةالمعارف زن ايراني. مركز مشاركت امور زنان؛ نهاد رياست جمهوري. ج1، ص330.
  7. مواد 1102، 1103 و 1108 قانون مدني.
  8. ماده 1108 قانون مدني.
    اسدالله معظمی گودرزی