Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

تنب، نام دو جزيرة بزرگ و كوچك در خليج فارس در شهرستان ابوموسي، استان هرمزگان.

كلمة تمب و يا تنب واژه‌اي پارسي دري يا تنگستاني (پارسي جنوبي) است كه تپه، پشته و تل معني مي‌دهد.1

تنب بزرگ، اين جزيره حدود 11 كيلومتر مربع2 يا 5/2 مايل وسعت دارد و تقريباً دايره‌اي شكل و سطح آن شن‌زار و خشك است. در بخش شمال غربي جزيره تپه‌هايي وجود دارد كه بلندترين آنها به بلندي 53 متر است.3 بخش جنوبي آن هموار و به همين سبب مناسب‌ترين لنگرگاه جزيره در اين بخش و كنارة شرقي آن است. كنارة شرقي جزيره به جز بعضي از قسمت‌هاي آن كه از سواحل شني تشكيل شده صخره‌اي و كم ارتفاع است.4 اين جزيره از نظر پوشش گياهي تقريباً فقير است، با اين حال درختاني مانند لور، تَمر، كرت، مغير و گز در آنجا به چشم مي‌خورند.5 تنب بزرگ به علت شكل دادن قسمتي از خط دفاعي ايران در تنگة هرمز، داراي اهميت ژئواستراتژيكي است.6 تنب بزرگ مانند ساير جزاير خليج فارس در روزگار ساسانيان جزو كوره اردشير خوره ايالت پارس شناخته مي‌شد؛ اما در دورة اسلامي و پس از آن تا سده‌هاي اخير تابع ايالت‌هاي فارس، كرمان، مكران و هرمزگان بوده است.7

تنب بزرگ، 2 آبادي و در سال 1375ش حدود 637 نفر جمعيت داشته است.8

در رونوشت سندي به خط عربي، پدران و بزرگان حكام كنوني رأس‌الخمير و شارجه به اتفاق عدة ديگري از ساكنان جزاير تنب، ابوموسي و سيري، حقانيت ايران را در مالكيت جزاير تاييد كرده‌اند.9

تنب كوچك، جزيرة غيرمسكوني تنب كوچك، به شكل مثلث است و طول اضلاع متقابل آن از 85/1 كيلومتر بيشتر نيست. يك تپة صخره‌اي تيره رنگ در بخش شمال غربي جزيره وجود دارد كه به عنوان بلندترين نقطة تنب كوچك داراي 116 پا يا 32 متر ارتفاع است.10 بارش باران در اين جزيره كم و توزيع آن نامناسب؛ اما در ماه‌هاي سرد سال باران بيشتر مي‌بارد.11 تنب كوچك در چند مايلي جنوب شرقي تنب بزرگ واقع شده و پشتوانه‌اي براي تنب بزرگ در خط دفاعي ايران به شمار مي‌رود و اهميت آن از اين نظر زياد است.12

 

مآخذ

  1. افشارسيستاني، ايرج. جزيرة بوموسي و جزاير تنب بزرگ و كوچك. تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.
  2. مركز آمار ايران. مساحت شهرستان‌هاي ايران. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1364، ص 39.
  3. مجتهدزاده، پيروز. «تاريخ و جغرافياي سياسي جزاير تنب و ابوموسي»، اطلاعات سياسي و اقتصادي. س 6، ش 11-12، مرداد و شهريور ماه 1371، ص 11 و 12.
  4. سنگلجي، علي‌محمد. راهنماي خليج فارس. ج 1، تهران: مركز آموزش افسري نيروي دريايي، بي تا، ص 122.
  5. افشارسيستاني، ايرج. شناخت استان هرمزگان. تهران: هيرمند، 1378، ص 213، 215.
  6. جعفري‌ولداني، اصغر. نگاهي تاريخي به جزاير ايراني تنب و ابوموسي. تهران: دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي (وزارت امور خارجه)، 1376، ص 60.
  7. افشارسيستاني. جزيرة بوموسي و... . ص 60-61.
  8. مركز آمار ايران. سرشماري عمومي نفوس و مسكن شناسنامه بخش‌هاي كشور. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1375، ص 60.
  9. اقتداري، احمد. "سرگذشت تاريخي چهار جزيرة خليج فارس"، مجلة يغما. س 31، ش 1، فروردين 1357، ص 47.
  10. كامران، حسن. جغرافياي نظامي جزاير (هرمز، جزاير سه‌گانه، سيري، فارور و فارورگان). تهران: انجمن جغرافيايي ايران، 1382، ص 173.
  11. افشارسيستاني. شناخت استان هرمزگان. ص 213.
  12. جعفري ولداني. همانجا.
    شوکت مقیمی