Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

هرمز، جزيره‌اي ايراني، از جزاير چهارگانة شهرستان قشم در استان هرمزگان، مسكوني و واقع در تنگة هرمز.

اين جزيره داراي 12كمـ وسعت، 5/7 كمـ طول و 5/5 كمـ عرض و تقريباً بيضي شكل است.1

جزيرة هرمز از گنبدهاي نمكي به وجود آمده و در داخل آن رسوبات تبخيري آهن‌دار، از دورة ميوسن و پليوسن و آتش‌فشاني قرار دارد. اين جزيره از نظر وجود كاني‌هاي با ارزش يكي از غني‌ترين و جالب‌ترين مناطق ايران است.2

نيمة جنوبي جزيرة كوهستاني و در جنوب شرقي آن كوه‌هاي اسب ‌رستم و كلاه رستم و درة هشتادگزي واقع شده ا ست.3

خاك‌هاي اين جزيره بسيار شور و فاقد هر نوع منبع آب شيرين است و هيچ فعاليت كشاورزي در آن انجام نمي‌گيرد.4

خاك سرخ جزيره از گذشته مورد استفاده قرار مي‌گرفت. نمك سفيد آن نيز بسيار مرغوب است. جزيرة هرمز به لحاظ جغرافياي سياسي داراي اهميت خاصي است؛ زيرا در نزديكي تنگة هرمز قرار گرفته و ظاهراً به همين سبب تنگة هرمز نيز به همين نام خوانده شده است.5

جزيرة هرمز در آثار تاريخي و جغرافيايي و سفرنامه‌ها به صورت‌هاي مختلفي از جمله «جرون»، «زرون»، «ارموز»، «هارموزيا» و... آمده است.6 جمعيت اين جزيره در  سرشماري 1375ش بالغ بر 4768 تن بوده و طبق برآوردها به 5144 تن در 1384ش رسيده است.7

در جزيرة هرمز آثار بسياري از گذشته به جاي مانده كه مهم‌ترين آن‌ها عبارتند از: قصر بي‌بي‌گل، شهر قديم هرمز، برج ناقوس، زيارت خضر و الياس، خرابه‌هاي قلعة پرتغالي‌ها و...8

 

مآخذ:

  1. كامران، حسن. جغرافياي نظامي جزاير هرمز، جزاير سه‌گانه، فارو و فارورگان. چ1. تهران: 1382، انجمن جغرافيايي ايران، ص42-41.
  2. سديد‌السلطنه، محمّدعلي. بندرعباس و خليج‌فارس. به تصحيح احمد اقتداري، تهران: 1342، ابن‌سينا، ص2.
  3. زعيمي، غلامرضا. تنگة هرمز (از مجموعة از ايران چه مي‌دانم؟/23). چ1. تهران: 1381، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص21.
  4. سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ريزي آموزشي. جغرافياي كامل ايران. ج2. چ1. تهران: 1366، وزارت آموزش و پرورش، ص1266.
  5. جعفري، عباس. گيتا‌شناسي ايران. ج3.  دايرةالمعارف جغرافيايي ايران. چ1. تهران: 1379، گيتا‌شناسي، ص1324.
  6. بختياري، مجيد. راهنماي مفصل ايران. ج22. استان هرمزگان. تهران: 1369، گيتا‌شناسي، ص208.
  7. مركز آمار ايران. بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور. تهران: 1382، مركز آمار ايران، ص232-231.
  8. منبع 6. ص 211.
    شوکت مقیمی