Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

جمعیت فدائيان اسلام، گروهی سياسي متشكل از مسلمانان مبارز، با هدف نشر تعاليم اسلامي و مبارزه با مظاهر بي‌ديني.

اين جمعيت در تابستان 1324ش با انتشار نخستين اطلاعيه اعلام موجوديت كرد.1 رهبري اين گروه بر عهدة سيد مجتبي نواب صفوي* بود.2 برادران واحدي، ابراهيم كريم‌آبادي، خليل طهماسبي، سيد حسين امامي، علي ذوالقدر و... از ديگر اعضاي اين جمعيت بودند.3 هدف جمعيت احياء، نشر و اجراي تعاليم اسلامي و مبارزه با مخالفان اسلام بود، به همين دليل آنها اقدام به ترور موفق افرادي چون احمد كسروي، عبدالحسين هژير، علي رزم‌آرا* كردند.4 فدائيان اسلام در ابتدا به آيت‌الله كاشاني* و دولت ملي وابسته بودند، اما پس از چندي روابط فدائيان اسلام ـ كه در پي اجراي احكام اسلامي بودند با دولت، كه تنها در فكر نجات كشور از دست انگليسي‌ها و حل بحران اقتصادي ناشي از عدم فروش نفت بود، به هم خورد. به همين دليل اين جمعيت اقدام به ترور نافرجام دكتر فاطمي وزير امور خارجة دولت مصدق كردند.5

سرانجام در پي ترور نافرجام حسين علاء در آبان 1334ش نواب صفوي و مظفر ذوالقدر و سيد محمد واحدي دستگير شدند.6 دادگاه آنها را به اعدام محكوم كرد و اين حكم در 27 دي ماه 1334ش اجرا گرديد.7

 

مآخذ:

  1. نظرپور، مهدي. جريان‌شناسي سياسي. قم: تحسين، 1382، ص 28.
  2. دواني، حميد. نهضت روحانيون مبارز. تهران: انتشارات بنياد فرهنگي امام رضا، ج 2، ص 191.
  3. جعفريان، رسول. جريان‌ها و جنبش‌هاي مذهبي ـ سياسي ايران سال‌هاي 1320-1357ش. تهران: دانش و انديشة معاصر، 1382، ص 104 به بعد.
  4. نوذري، عزت‌الله. تاريخ احزاب سياسي در ايران. شيراز: نويد، 1380، ص 133.
  5. جعفريان. همان. ص 113-114.
  6. مدني، سيد جلال‌الدين. تاريخ سياسي معاصر ايران. قم: دفتر انتشارات اسلامي، 1361، ج 1، ص 335، 336.
  7. جعفريان. همان. ص 118؛ نوذري. همان. ص 134؛ دواني. همان. ص 209.
مهدی جواهری