Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

جوامع‌الحكايات‌، مجموعه‌اي از حكايات و روايات ادبي و تاريخي به زبان فارسي.

از معتبرترين‌ تأليفات‌ محمّد عوفي* که پيرامون‌ 630ق / 1233م آن‌ را به‌ نام‌ نظام‌الملك‌ قوام‌الدين‌ محمد جنيدي‌، وزير شمس‌الدين‌ التتمش‌ (حك‌ 607 ـ 633ق / 1210-1236م) در 4 مجلد و هر مجلد در 25 باب‌ تدوين‌ كرده‌ است‌.1

عنوان‌ اصلي‌ و بلند كتاب‌ جوامع‌الحكايات‌ و لوامع‌ الروايات‌ به‌ زمينة‌ پهناور محتواي‌ آن‌ اشاره دارد. شامل‌ فوايد تاريخي‌ و ادبي‌ بسيار است‌ كه‌ در هيچ‌ كتابي‌ ديده‌ نمي‌شود.2

اگرچه‌ از كلمات‌ و تركيبات‌ عربي‌ بسياري‌ برخوردار است‌، اما جز ديباچه‌ كه‌ با انشايي‌ آراسته‌ ومصنوع‌ نوشته‌ شده‌، نثري‌ ساده‌ و روان‌ دارد.3

جوامع‌الحكايات‌ به‌ سبب‌ اهميت‌ مطالب آن و ذکر اسنادی که در کتاب‌های دیگر نیست، مورد استفادة‌ بسياري‌ از مؤلفان‌ چون‌ حمدالله‌ مستوفي‌ در تاريخ‌ گزيده‌، امين‌ احمد رازي‌ در تذكرة‌ هفت‌ اقليم‌، منهاج‌ سراج‌ در طبقات‌ ناصري‌ و جز آنان‌قرار گرفته‌ است‌.4

منتخب‌ جوامع‌الحكايات‌ به‌ اهتمام‌ ملك‌الشعراي‌ بهار در 1324ش‌ در تهران‌ چاپ‌ شده‌ است‌.محمد نظام‌الدين‌ كتابي‌ به‌ انگليسي‌ در نقد و تحليل‌ آن‌ نوشته‌ و در لندن‌ (1929م‌) به‌ چاپ‌ رسانيده است‌.5

از اين‌ كتاب‌ كه‌ 3‌ بار به‌ تركي‌ ترجمه‌ شده‌، نسخه‌هاي‌ متعددي‌ وجود دارد. مهم‌ترين‌ نسخه‌هاي‌ آن ‌در كتابخانه‌هاي‌ دانشگاه‌ تهران‌، مجلس‌، ملك‌ و نيز بادليان‌، لنينگراد و جز آن‌ها نگهداري‌ مي‌شود.6

 

مآخذ:

  1. خانلري‌ (كيا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبيات‌ فارسي‌ دري‌. تهران‌: بنياد فرهنگ‌ ايران‌، 1348، ص‌ 164.
  2. معین، محمد. مقدمه بر جوامع‌الحكايات‌ و لوامع‌ الروايات‌. تهران‌: ابن‌سينا، چ‌ 2، 1340، ج‌ 1، ص‌ 38 و 39 (مقدمه‌).
  3. صفا، ذبيح‌الله‌. تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌6، 1352، ج‌2، ص‌ 1028.
  4. خانلري‌. همانجا.
  5. مصاحب‌، غلامحسين‌. دايرة‌المعارف‌ فارسي‌. تهران‌: جيبي، چ‌ 3، 1381، ج‌1، ص‌ 768.
  6. معین. همان. ج‌1، ص‌ 47ـ 48، 50، 51 و 52.
ابوالقاسم رادفر