Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

حبس، مالكيت مالي براي مدت معلوم؛ سلب آزادي از كسي و نگهداشتن او در زندان.

حبس، در لغت، بازداشتن، بند كردن، توقيف كردن، زندان و بند1 است. در حقوق مدني، حبس از عقود احسان است2 و نوعي وقف كه كسي، ديگري را بر مال خود مسلط گرداند، در صورتيكه مالكيت خود را نيز حفظ كند؛3 حبس بر سه گونه است: «سُكني» كه مال حبس شده مسكن و خانه است؛ «عُمريٰ» كه مال حبس شده را براي تمام مدت عمر، در اختيار ديگري گذارد؛ «رُتبي» كه مال حبس شده را براي مدت معيّني، در اختيار ديگري قرار مي‌دهد؛4 آن‌كس كه مال خود را حبس كند، «حابس» است، مال مورد حبس، «محبوس» و كسيكه حبس، به نفع او شده «محبوسٌ عليه». حبس، از جهاتي، متفاوت از وقف است: 1) ملك محبوس از مالكيت حبس كننده، خارج نمي‌شود، هر چند براي حبس، مدت معين نشود؛ 2) مي‌توان براي حبس، مدت معين كرد؛ 3) اگر حبس مالي كنند و مدت معين نكنند، به محض فوت حابس، ملك جزء تركه محسوب شده، حبس از بين مي‌رود.5 در حقوق جزا، حبس، سلب آزادي و اختيار نفس است در مدت معين يا نامحدود، نيز بازداشت مجرمين، پس از محكوميت.6

 

مآخذ:

  1. دهخدا، علي‌اكبر. لغت‌نامة دهخدا. 6/ذيل لغت حبس.
  2. جعفري‌لنگرودي، محمدجعفر. ترمينولوژي حقوق. تهران: گنج دانش، 208.
  3. نجفي، محمدحسن. جواهرالكلام. دارالاحياء التراث العربي، 28/153 به بعد.
  4. قانون مدني. فصل دوم، حق انتقاع، مادة 40 به بعد.
  5. ترمنيولوژي حقوق. همانجا.
  6. انصاري، مسعود؛ طاهري، محمدعلي. دانشنامة حقوق خصوصي. تهران: محراب‌ فكر، ج2/809.
    اسدالله معظمی گودرزی