Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

حسيني، سيداشرف‌الدين گيلاني، (د 1313ش / 1933م) روزنامه‌نگار و مدير روزنامة نام‌آور نسيم شمال. در قزوين ديده به جهان گشود. وي فرزند سيداحمد قزويني بود و در كودكي پدر را از دست داد. در 5 سالگي به رشت آمد و در آن‌جا پس از كسب معلومات اوليه براي تكميل تحصيلات عازم عتبات عاليات شد. اما اقامت او در آن‌جا دوران زيادي به طول نينجاميد. به آذربايجان آمد. پس از چند سال اقامت در آذربايجان به گيلان بازگشت و همانجا به سر مي‌برد تا انقلاب مشروطه به وقوع پيوست.

وي در 1324ق در شهر رشت روزنامة نسيم شمال را تأسيس كرد و چون محمدعلي شاه پيروز شد و دوران استبداد صغير آغاز گرديد، روزنامة او هم توقيف شد. با پيروزي مجدّد مشروطه‌خواهان و فتح تهران، سيداشرف‌الدين موفق به تجديد انتشار روزنامه در تهران گرديد. سيداشرف‌الدين همسر اختيار نكرد، محل اقامت او در تهران در مدرسة صدر جنب مسجد شاه بود و همة امور خود را شخصاً اداره مي‌كرد.1 در پايان زندگي دچار جنون شد، گاه در تيمارستان و برخي اوقات بيرون از آن‌جا مي‌زيست.2 در همانجا شعر هم مي‌سرود و سروده‌هايش را چاپ مي‌كرد. سيداشرف‌الدين سرانجام در فروردين 1313ش در تهران درگذشت.3

تأليفات سيداشرف‌ به اين شرح است: 1- ديوان اشعار موسوم به باغ بهشت، مجموعة اشعار اوست كه از روزنامة نسيم شمال برگرفته شده است. 2- داستان عاشقانة عزيز و غزال. 3- تاريخ مختصر ايران به نظم كه در حدود 700 بيت دارد و در 1333ق به چاپ رسيده است. اما مهم‌ترين اثر او ديوان است.4

سيداشرف‌الدين به مباني ديني و مذهبي اعتقاد كامل داشت. معمولاً در اعياد و مراسم مذهبي قطعه‌اي مي‌سرود و در روزنامة خود درج مي‌كرد. اشعاري كه هر سال در ماه محرم و صفر در رثاي امام‌ حسين(ع) سروده و در روزنامة خود به چاپ رسانده اگر يكجا شود حجمي مناسب دارد. به اين ترتيب او را مي‌توان در شمارة مرثيه‌سرايان بزرگ ايران محسوب كرد.5 پس از مرگ وي امتياز نسيم شمال به حريرچيان ساعي سپرده شد.

 

مآخذ:

  1. باستاني‌پاريزي، محمدابراهيم. «گيلان و نسيم شمال»، مجموعه گفتارهايي دربارة چند تن از رجال ادب و تاريخ ايران. به كوشش قاسم صافي، تهران: كتابخانة مركزي دانشگاه، 1357، ص179؛ صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرايد و مجلات ايران. اصفهان: كمال، 1364، ج4، ص298.
  2. يغمائي، حبيب. «يادي از نسيم شمال»، مجلة يغما. س 28، ش1، فروردين 1354، ص 33.
  3. صدرهاشمي. همان. ج 4، ص 299؛ رضواني، محمداسماعيل. «نسيم شمال»، مجموعه گفتارهايي دربارة.... ص 175.
  4. يغمايي. همان. ص 33ـ34.
  5. رضواني. همان. ص 173ـ174.
    ربابه افلاکی