Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

خسرو انوشيروان، (حك531-579م)، خسرو اول يا انوشيروان، ملقب به كسري و دادگر پسر قباد پادشاه ساساني.(1)

انوشيروان در اوضاع نابسامان متأثر از آشوب مزدكيان و هجوم هياطله به پادشاهي رسيد در آغاز با سركوب مزدكيان و پس از آن با كوتاه كردن دست اشراف و موبدان از حكومت، قدرت خويش را تثبيت و در ساختار اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي كشور اصلاحاتي انجام داد. از آن ميان؛ اصلاح نظام اداري و مالياتي برقراري عدل و داد، اصلاح ارتش و تقسيم قدرت ايران سپاه بذ ميان چهار بخش شمال، جنوب، شرق و غرب كشور،(2) ايجاد بناهاي باشكوه مانند ايوان مدائن، توسعة دانشگاه گندي شاپور و آوردن كتاب‌هايي مانند كليله و دمنه، از هند و ترجمة آن‌ها فضاي باز علمي براي ورود فيلسوفان هفتگانة يوناني به ايران و اعتلاي علمي، ادبي و فلسفي ايران(3) با ياري‌هاي وزير خردمند خود برزويه (بزرگمهر). نبرد با روميان، خزران، هياطله (هپتاليان) و لشگركشي به يمن و استقرار حكومت دست نشانده در آنجا از اقدامات نظامي انوشيروان است.(4)

نيزنك: ساسانيان، جندي شاپور، بزرگمهر، ايوان مدائن.

 

مآخذ:

  1. كريستن سن، آرتور. ايران در زمان ساسانيان. ترجمة رشيد ياسمي، تهران: دنياي كتاب، 1346، ص 490.
  2. ويسهوفر، يوزف. ايران باستان. ترجمة مرتضي ثاقب فر، تهران: ققنوس، 1377، ص 216.
  3. مرزبان، علي. مطالعه و تحقيق در زندگاني خسرو انوشيروان. پايان‌نامة دكتراي ادبيات فارسي، دانشگاه تهران، 1344، ص15.
  4. گيرشمن، رومن. ايران از آغاز تا اسلام. ترجمة محمد معين، تهران: علمي و فرهنگي، 1368، ص 377-363.
مهرداد شباهنگ