Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

خسرو کواتان‌ و ريدَك xosrăkavātān o ridak)، خسرو پسر قباد و ريدك)، رساله‌اي‌ به زبان پهلوي در پاسخ‌هاي‌ یک غلام (ریدک: غلام) به‌ نام‌ خوش‌ آرزو، از نجباي‌ دربار خسروپرويز به‌ 13 پرسش اين‌ پادشاه‌. پرسش‌ها و پاسخ‌ها به‌ خوشمزه‌ترين‌خوراك‌هاي‌ گوشتي‌، گوشت‌ پرندگان‌، شيريني‌ها، آب‌ميوه‌، ميوه‌هاي‌ هسته‌دار، بهترين‌ باده‌ها، سازهاي‌ موسيقي‌ و7 چيز سازگار با باده‌، عطرها، گلها و زيباترين‌ زنان‌، چارپايان‌ سواري‌ و مانند آن‌ها اختصاص‌ دارند كه‌ زندگي‌ درباري‌ و اشرافي‌ را نشان‌ مي‌دهد.1

در اين‌ اثر از خوشنويسي‌ و فلسفه‌ و بلاغت‌ به‌ كوتاهي‌ و از هنر اسب‌سواري‌، تيراندازي‌ در حال تاخت‌، چوگان‌ بازي‌، كشتي‌، چابكي‌ در كاربرد زين‌ افزارها (سلاح‌ها) چون‌ گرز و تبرزين‌، مهارت‌ در نواختن‌ ساز مانند چنگ‌ و بربط‌ و طنبور، آوازخواني‌، ستاره‌شناسي‌، شطرنج‌ و بازي‌هاي‌ ديگر به تفصيل‌ سخن‌ رفته‌ است‌. مي‌توان‌ اين‌ كتاب‌ را چكيده‌اي‌ از مطالب‌ نظير آن‌ در خداي‌نامه‌* پنداشت‌.2

مطالب‌ اين‌ رساله‌ با اندرز انوشيروان‌ در شاهنامه‌ قرابتي‌ دارد. داراي‌ چهارقسمت‌ نامتساوي‌ است‌ و مجموع‌ كلمات‌ آن‌ به‌ 380 مي‌رسد. اين‌ رساله‌ را پشوتن‌ سنجانا همراه‌ گنج‌ شايگان‌ به‌ انگليسي‌ترجمه‌ و چاپ‌ كرد. دو سال‌ پس‌ از آن‌ نيز توسط‌ «كازارتلي‌» [1]به‌ انگليسي‌ برگردانيده‌ شد.3

 

مآخذ:

  1. تفضّلي‌، احمد. تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 289.
  2. سميعي‌، احمد. ادبيات‌ ساساني‌. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 43.
  3. صفا، ذبيح‌الله‌. حماسه‌سرايي‌ در ايران‌. تهران‌: اميركبير، چ‌ 3، 1352، ص‌ 49ـ50.



[1]. Casartelli. Tow Discours of Chosroes the Immortel Sould. London: 1887. 

ابوالقاسم رادفر