Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

خواندمير (ح 880-942 يا 943ق / 1475-1535 يا 1536م)، مورّخ، ‌اديب، دانشمند.

خواجه غياث‌الدين مشهور به خواند مير يا خوند مير فرزند همام‌الدين بن جلال‌الدين بن برهان‌الدين محمد شيرازي و دختر زادة ميرخواند (د 903 يا 904ق / 1497 يا 1498م) بود. پدرش چندي وزارت سلطان محمود پسر ابوسعيد گوركان (د 873ق / 1468م) را داشت.1 خواند مير در هرات زاده شد و تحت تربيت جدش ميرخواند مؤلف روضةالصفا قرار گرفت. پس از آن به دربار سلطان حسين بايقرا (حك 873-911ق / 1468-1505م) پيوست و از او و وزير دانشمندش اميرعليشير نوايي نوازش‌ها ديد. پس از مرگ سلطان حسين از مقربان فرزند وي، بديع الزمان ميرزا شد.2 پس از تصرف هرات به دست شكيب خان ازبك، به آنجا آمد و در 916ق / 1510م كه شاه اسماعيل اول صفوي (حك 905-930ق / 1499-1524م) شكيب را مغلوب و مقتول و هرات را تصرف كرد، در هرات بود. در شوال 933ق / 1527م از هرات به قندهار رفت. در جمادي‌الاخر 934ق رهسپار هند شد.3 در هند ابتدا به خدمت ظهيرالدين بابر (حك 899-937ق / 1494-1531م) و سپس پسر او همايون شاه (حك 937-963ق / 1531-1556م) درآمد. سرانجام در دهلي درگذشت. او نويسندة پر كاري بود.4 جلد هفتم كتاب روضةالصفا را پس از مرگ ميرخواند نوشت و آن را تكميل كرد.5 مهمترين اثرش حبيبالسير* (929ق / 1523م) نام دارد. خلاصة الاخبار، ‌دستورالوزراء، ‌آثار الملوك و الانبياء و منتخب تاريخ وصاف از ديگر آثار اوست.6

 

مآخذ:

  1. مصاحب، ‌غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي. ج 1، ص 921.
  2. دبيرسياقي، محمد. مقدمه بر حبيبالسير خواندمير. تهران: خيّام، ‌چ 2، 1353، ج 1، ص  9 (مقدمه).
  3. اتحاد، ‌هوشنگ. پژوهشگران معاصر ايران. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 451 و 452.
  4. بياني، مهدي. كارنامة بزرگان ايران. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ‌ص 287.
  5. بهار (ملك الشعرا)، محمدتقي. سبك شناسي. تهران: كتاب‌هاي پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 205.
  6. مصاحب. همانجا.
ابوالقاسم رادفر