Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

دانش، نخستين نشرية علمي دانشگاهي و سومين نشرية علمي در تاريخ مطبوعات ايران كه در دارالفنون تهران نشر يافت. اين نشريه بهائي نداشت و به صورت مجاني ميان استادان و شاگردان دارالفنون توزيع مي‌شد و شماره‌هايي از آن در ولايات و ايالات مجاناً توزيع مي‌شد. از اين نشريه مجموعاً 14 شماره در طول شش ماه نشر يافت كه نخستين شمارة آن در 23 رجب 1299ق / ؟ و آخرين شمارة آن 16 صفر 1300ق / ؟ بود. دانش يكي از نفيس‌ترين نشريات علمي بود چه از نظر محتواي مطالب و چه از نظر كيفيت چاپ.

اين نشريه زير نظر علي‌ قلي‌خان مخبرالدوله و دستياري محمدكاظم بن احمد معلم شيمي دارالفنون نشر مي‌يافت. مسئوليت چاپ نشريه با ميرزا عباس نامي بود كه هم نقاش بود و هم به فن باسمه (چاپ) آشنا بود و ادارة چاپخانة دارالفنون با وي بود.

هدف از انتشار دانش درج اخبار مربوط به دارالفنون (شاگردان، معلمان ايراني و فرنگي، فارغ‌ التحصيلان و...)، اخبار مربوط به وزارت علوم و چاپ مقالات علمي بود. از شمارة دوم نشريه، رسالة مفتاح‌ العلوم ترجمة جعفرقلي خان «رئيس مدرسة مباركة دارالفنون» به صورت پاورقي در هر شماره چاپ مي‌شد و عبارت «بقيه در نمرة آتيه» خبر از ناتمام ماندن رسالة مذكور مي‌دهد و گويا قرار بوده كه دانش به حيات نشر خود ادامه دهد اما به دلايل نامعلومي انتشار آن با شمارة 14 پايان پذيرفت.

 

مأخذ:

  1. صدرهاشمي، محمدصدر. دورة نشرية دانش. تاريخ جرائد و مجلات ايران. اصفهان: 1364، ج2/265-266.
    جمشید کیانفر