Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

دهل، سازي از خانوادة سازهاي پوست صدا*ي دوطرفه كه در بيشتر نواحي ايران به شكل‌ها و اندازه‌هاي گوناگون رايج است.

اين ساز در ايران با نام‌هايي چون دُهُل، دِهِل، دهيل، دُل، دَول، تيمبوك، جوده، گَپ دهل، دهلك، دهلك نل، دَمام* و غيره ... شناخته مي‌شود. تمام انواع دهل را از يك استوانه‌ي چوبي، گاهي فلزي كه بر دوسر آن پوست كشيده‌اند مي‌سازند. پوست‌ها از طريق در طوقه با يك رشته طناب به بدنه متصل مي‌شوند.

دهل را در نواحي مختلف ايران به شيوه‌هاي گوناگون مي‌گذارند. گاه با دو چوب يا معمولاً ساز همراهي كننده‌ي سرنا و طرنا مي‌باشد، در اين حال در برخي از نمونه‌ها، اين ساز با سازهاي ديگري به جز سرنا مي‌باشد. موارد استفاده از دهل نيز بسيار متنوع است. در بسياري موارد از اين ساز در مجالس عروسي بود بويژه عروسي‌هاي ايلات و عشاير استفاده مي‌شود. در حيت حال برخي از نمونه‌هاي دهل كاربردهاي ديگري جز مراسم عروسي دارند؛ از اين جمله است دمام بوشهر كه در مراسم عزاداري نواخته مي‌شود و يا نمونه‌هيي از دهل كه در آيين‌‌هاي زار، نوبان، ليوا و ... در هرمزگان مورد استفاده قرار مي‌گيرند.     


 مآخذ:

  • اطلاعات اين مدخل از طريق كار ميداني بدست آمده است. 
  • مشروح اين اطلاعات در جلد سوم دايره‌المعارف سازهاي ايران. محمدرضا درويشي منعكس است.

محمدرضا درویشی