Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

دوزله، سازي از گروه سازهاي هوا صدا*ي زبانه‌دار مضاعف.

اين ساز دو لولة صوتي و دو زبانة يك لايه دارد. هر زبانه بر روي يك لوله صوتي قرار مي‌گيرد. امروزه انواعي از اين ساز در برخي نواحي ايران مانند كردستان، كرمانشان، شمال و جنوب خراسان، ايلام، مناطقي از خوزستان، هرمزگان، بوشهر و نقاط محدودي از تركمن صحرا رايج است. اين ساز به شكل‌ها و از جنس‌هاي گوناگون به نام دوزله در (كردستان كرمانشاهان، ايلام، قشمه، دوسازه، دونيِ، ني جفتي، و قلم جفتي در نواحي ديگر ايران و جنس‌هاي مختلف شناخته مي‌شود. جنس آن در كردستان، كرمانشاهان، ايلام و خراسان از استخوان يا نيِ ياندرتاً لوله‌هاي فلزي و در بوشهر و هرمزگان از ني است. جنس زبانه‌ها نيز از ني و در موارد معدود و جديد از فلز است.

سازهاي گروه دوزله را به شيوه‌هاي نفس برگردان فقط در مجالس عروسي و شادماني مي‌نوازند. اين ساز داراي 5 تا 7 سوراخ در جلو هر كدام از دو لولة صوتي و فاقد سوراخ در پست لوله‌هاست.

به هنگام نواختن دوزله، قمشه يا ني جفتي مانند دايره، تمبك و دهل همراهي كنند.


منابع و مآخذ:

  • اطلاعات اين مدخل از طريق كارميداني بدست آمده است.
  • مشروح اين اطلاعات در جلد چهارم دايره‌المعارف سازهاي ايران. محمدرضا درويشي منعكس است.

محمدرضا درویشی