Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

دينكرْت‌ (dinkart)

كهن‌ترين و درعين‌حال‌ بزرگترين‌ مجموعه‌ از اطلاعات‌ ديني، عادات‌وعقايد و نيز تاريخ‌ ادبيات‌ مزديسناست‌. نام‌ اصلي‌ آن‌ را زند آكاسيه[1] و مجموع‌ كلماتش‌ را به‌ تقريب‌ 169000 دانسته‌اند. دينكرت‌ نُه‌ مجلد داشت‌، اما اكنون‌ جز دو مجلد نخست‌ و بخشي‌ از جلد سوم‌ آن‌ در دست‌ نيست‌.1

از محاسن‌ كتاب‌ اين‌ است‌ كه‌ 21 نسك‌ اوستاي‌ عهد ساساني‌ در جلد هشتم‌ آن‌ خلاصه‌ شده‌ است‌. دينكرت‌ در 19 مجلد توسط‌ دستور پشوتن‌ سنجانا (9 جلد) و پسرش‌ داراب‌ سنجانا (10 جلد) باحواشي‌ و ملاحظات‌ و ترجمة‌ انگليسي‌ و گجراتي‌ در بمبئي‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌.2

اين‌ كتاب‌ دو مؤلف‌ داشته‌، يكي‌ آذرفرنبغ‌ موبد موبدان‌ در دورة‌ مأمون‌ عباسي‌ (حك‌ 198ـ 218) و ديگر آذرباد پسر اميد كه‌ تأليف‌ قبلي‌ را از نو تحرير و تكميل‌ كرد و نيز بخش‌ نهم‌ را بدان‌ افزود.3

كتاب‌ سوم‌ دينكرت‌ بزرگترين‌ نسخة‌ موجود از اين‌ مجموعه‌ است‌ و 420 فصل‌ را در بر دارد.

ثنويت‌ يكي‌ از موضوع‌هاي‌ اصلي‌ كتاب‌ را تشكيل‌ مي‌دهد كه‌ در فصول‌ مختلف‌ دربارة‌ آن‌ بحث‌ شده‌است‌.4

 

مآخذ:

1ـ صفا، ذبيح‌الله‌. حماسي‌ سرايي‌ در ايران‌. تهران‌: اميركبير، چ‌ 3، 1352، ص‌ 51ـ 52.

2ـ مرادي‌، نورالله‌. مرجع‌شناسي‌. چ‌ 3، تهران‌: فرهنگ‌ معاصر، 1376، ص‌ 93.

3ـ سميعي‌، احمد. ادبيات‌ ساساني‌. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 29.

4ـ تفضلي‌، احمد. تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 131 و 132.

و نيز نگ‌: تاواديا، ج‌. زبان‌ و ادبيات‌ پهلوي‌ فارسي‌ ميانه‌. ترجمة‌ س‌. نجم‌آبادي‌، تهران‌: دانشگاه تهران‌، چ‌ 2، 1355، ص‌ 49 ـ64 و 80ـ90؛ زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1382، ص‌ 53ـ 55 ؛ صفا، ذبيح‌الله‌. تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 135ـ 136.



[1]. Zand ākāsih

ابوالقاسم رادفر