Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ديوان اَطْعَمه، اشعار طنزآميز در وصف خوراك‌ها و حاوي اصطلاح‌هاي مربوط به آشپزي* و ابزار پخت و پز متداول در سده‌هاي 8 و 9. سرايندة اشعار مولانا شيخ ابواسحاق حلاج شيرازي، معروف به بسحاق اطعمه، از شاعران عصر تيموري و متوفي در 827 يا 830 ق است كه ظاهراً به كار حلاّجي اشتغال داشته است.

ديوان اطعمه از مجموعه اشعار معروف به «شهر آشوب» يا «شهرانگيز» در وصف صنايع و فنون و حرف و اخلاق و رفتار صنعتگران و پيشه‌وران و ابزار و و شيوة كار آنها در فرهنگ و ادب فارسي است، كه در استقبال اشعار جدي شاعران و در بيان رياكاري منعمان و محروميت ناداران سروده شده. ديوان منظومة «سفرة كنزالاشتها» و «داستان زَعْفَر و بُغْرا» و مجموعة قصايد و ترجيعات،... و رساله‌هاي منشور «ماجراي برنج و بُغْرا»، «خواب نامه» و «فرهنگ ديوان اطعمه» را در بر مي‌گيرد. ديوان اطعمه نخستين بار در 1299ق در ايران، سپس در 1303ق به كوشش ميرزا حبيب اصفهاني* در استانبول چاپ شد. پس از آن نيز چند بار از روي نسخة ويراستة ميرزاحبيب در تهران و شيراز به چاپ رسيد.

 

مأخذ

  1. براون، ادوارد. تاريخ ادبي ايران. ترجمة علي‌اصغر حكمت، تهران: اميركبير، 1357، ص 291، 459، 461-462.
  2. بلوكباشي، علي. نقد و نظر. تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، 1377، ص 167ـ169، حاشية 1، ص 168.
  3. دائرةالمعارف بزرگ اسلامي. ج 12، زير «بسحاق اطعمه».
  4. ديوان مولانا بسحق حلاج شيرازي. شيراز: معرفت، بي‌تا.
  5. مصاحب، غلام‌حسين. دايرة‌المعارف فارسي. ج 1، زير «بسحاق اطعمه».
علی بلوکباشی