Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

ذكاء يحيي، (ز 1320- د 1379ش)، هنرشناس و تاريخ نگار، پژوهشگر و نويسنده. تحصيلات ابتدايي را در مدرسة رُشديه در تبريز و تحصيلات متوسطه را در دبيرستان‌هاي تهران و قزوين و تحصيلات دانشگاهي را هم زمان با گرفتن درجة كارشناسي در رشتة باستان‌شناسي و كتابداري در 1333ش به پايان رسانيد. در 1335ش به استخدام ادارة هنرهاي زيباي كشور درآمد. پس از چندي به رياست موزة هنرهاي تزئيني منصوب و پس از سه سال به رياست موزة مردم‌شناسي برگزيده شد. سپس رياست كتابخانة ملي را عهده‌دار شد و مدتي بعد، سمت مشاورت وزير فرهنگ و هنر را يافت. وي همواره به عنوان عضو هيأت كارشناسي آثار هنري در كار انتخاب اين‌گونه آثار، براي غني‌‌سازي موزه‌هاي وزارت فرهنگ و هنر فعاليت مي‌كرد.2 شادروان ذكاء، تدريس دروسي همچون تاريخ هنر، تاريخ لباس، زيبايي‌شناسي، خانه‌آرايي، شيوه‌هاي خط فارسي و تاريخ عكاسي را در هنرستان‌ها و دانشكده‌هاي هنري تدريس نمود و سخنراني‌هاي تخصصي بسياري را در كنفرانس‌ها و گردهمايي‌هاي بين‌المللي به انجام رساند. وي در تأسيس و بنياد موزه‌هاي معتبري همچون: فرش، رضا عباسي، آبگينه و سفالينه‌ها، نگارستان و... فعاليت جدي داشت. مجموعة تأليفات ايشان كه به صورت كتاب يا مقاله در نشريات تخصصي چاپ شده، فهرستي بلند و گسترده را در زمينه‌هاي گوناگون شامل مي‌شود.1

كار سترگ ايشان در زمينة عكاسي، كتاب «تاريخ عكاسي و عكاسان پيشگام در ايران»* است. 

 

مآخذ:

  1. تلخيص: ميرعمادي، منيژه. استاد يحيي ذكاء...  وز شمار خرد هزاران بيش، فصلنامة طاووس. سال دوم شماره‌هاي 5 و 6، پائيز و زمستان 1379، تهران: ص193- 196.
  2. سمسار، محمدحسن. ياددوست، فصلنامة طاووس. سال دوم شماره‌هاي 5 و 6، پائيز و زمستان 1379، تهران: ص204.
منیژه میرعمادی
تلخیص‌کننده: محمدرضا طهماسب‌پور