Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

رادي، اكبر، (10 مهر 1318ش – 5 دي 1386) نويسنده و نمايشنامه‌نويس.

در رشت به دنيا آمد و تحصيلات ابتدايي را تا چهارم ابتدايي در دبستان عنصري رشت گذراند. بعد به تهران آمد و از 1329 تا 1331 در دبستان صائب تهران؛ و تا 1338 در دبيرستان رازي (فرانسه)1 تحصيل كرد و بعد هم در دانشگاه تهران تحصيلاتش را در رشتة ادبيات ادامه داد2 در 1340 دوره يكسالة تربيت معلم را گذراند و در 1341 آموزگار رسمي وزارت آموزش و پرورش شد. پس از 32 سال تدريس در رشتة ادبيات فارسي سال چهارم دبيرستان‌ها، ادبيات نمايشي در انيستيتوي مربيان امور هنري، نمايشنامه‌نويسي در مقطع كارشناسي دانشگاه تهران، و نمايشنامه‌نويسي  پيشرفته در كارشناسي ارشد دانشگاهي هنر، در 1373 بازنشسته شد.3 فعاليت‌هاي نوشتاري خود را پس از آشنايي با آثار صادق هدايت در 1334 آغاز كرد و در 1335 با نگارش داستاني به نام «موش مرده»، كه بعدها در روزنامه‌ي كيهان چاپ شد4، وارد جرگة نويسندگي شد. در 1338 براي نوشتن داستان «باران» برندة مسابقه داستان‌نويسي مجلة اطلاعات جوانان شد. در همان سال نمايشنامة «روزنة آبي» را نوشت. در 1339 با احمد شاملو آشنا شد و شاملو او را به شاهين سركيسيان معرفي كرد. در همان سال در دانشگاه تهران و در رشتة علوم اجتماعي پذيرفته شد و در 1341 در گروه ادبي طرفه عضويت يافت.

نمايشنامه‌هاي بسيار زيادي نوشته كه افول (1342)، محق (1344) ارثيه ايراني (1346)، صيادان (1348) مرگ در پائيز (1349) و آميز قلمدان (1371)، باغ شب‌نماي ما (1375)، بوي باران لطيف است (1371) خانمچه و مهتابي (1379) از آخرين نمايشنامه‌هاي اوست.5

اكبر رادي را بنيانگذار درام واقع‌گرا و رئاليسم اجتماعي دانسته‌اند. گفتگوهاي ساده و استعاري و چند لايه در داستان‌هاي نمايش به درستي عناصر ساختاري آثار نمايشي رادي را تشكيل مي‌دهد.6


منابع و مآخذ:

  1. شناختنامه اكبر رادي: به كوشش فرامز طالبي، تهران، نشر قطره، چاپ اول 1383، ص 15.
  2. اسكويي، مصطفي: پژوهشي در تاريخ تئاتر ايران، مسكو، نشر آناهيتا چاپ اول 1370، ص 282.
  3. باني فيلم: ويژه‌نامه براي كوچ اكبر رادي، شماره 1111، پنجشنبه 6 دي 1386، ص 7.
  4. اسكويي، مصطفي: سيري در تاريخ تئاتر ايران: تهران، نشر آناهيتا- اسكويي، چاپ اول بهار 1378، ص 763.
  5. شناختنامه صص 21 تا 160
  6. ايران: ويژه‌نامة نوروز 1387، هديه روزنامه ايران، ص 107.
    محمود عزیزی و کاظم شهبازی