Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

رازي، Rhazes ابوبكر محمد بن زكريا، پزشك، فيلسوف و شيميدان مسلمان ايراني، د. ح. 320ق/ 932م. رازي در ري به دنيا آمد و زماني را در آن‌جا به سر برد و در علوم و فلسفه و به ويژه در طب سرآمد گرديد. وي با اميران ساماني ري روابط خوبي داشت و كتاب مشهور خود المنصوري را در طب به نام منصور بن اسحاق نوشت. چنان‌كه از آثاري كه براي او نام برده شده بر مي‌آيد، رازي مردي بسيار پركار بود و زندگيش يكسره به مطالعه و مداوا و تدريس و نوشتن مي‌گذشت. روي هم رفته 148 اثر اعم از كتاب و رساله و مقاله و نامه به وي نسبت داده شده است.1 رازي براي مدتي نيز به بغداد رفت و در زمان المكتفي خليفة عباسي در آن‌جا به پزشكي مشغول شد اما دوباره به ري بازگشت و باقي عمر را در آن‌جا به سر برد. همة آثار نامبرده شده از او امروز به دست ما نرسيده‌اند و از 59 اثر موجود او نام برده شده است.2 تعدادي از آثار رازي در پاسخ به افكار دانشمندان معاصر و ديگران نوشته شده‌اند. مشهور است كه وي براي نخستين بار به كشف الكل نائل آمد. گذشته از پزشكي و شيمي، از رازي آراي فلسفي بسياري، چه به صورت آثار و يا نظراتي نقل شده در نوشته‌هاي ديگران باقي مانده كه برخي از آن‌ها موضوع بحث و مجادلة دانشمندان پس از او شده‌اند.3 رازي را از جمله متفكران خردگرايي نام برده‌اند كه با وجود عقل، نبوّت را زايد مي‌دانست و به اصطلاح متكلمان در شمار براهمه بود [← براهمه].

 

مآخذ:

  1. ابن‌نديم، محمد بن اسحاق. الفهرست. به كوشش محمدرضا تجدد. تهران: 1350ش/ 1971م، ص356- 359.
  2. بدوي، عبدالرحمن. «محمد بن زكرياي رازي». ترجمة نصرالله پور جوادي، در تاريخ فلسفه در اسلام. به كوشش م.م. شريف، تهران: 1362ش،ص1/616- 617.
  3. صفا، ذبيح‌الله. تاريخ علوم عقلي. تهران: 1356ش، ص169- 179.
منوچهر پزشک