Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

رُباب، سازي از خانوادة سازهاي زه‌صدا*ي مضرابي كه در محدودة ايران در مناطقي از بلوچستان و نيز سيستان رايج است.

اين ساز متشكل از يك كاسة طنينيِ دو قسمتيِ بلندِ متصل به هم، دسته‌اي كوتاه، سرپنجه و تاج، تعدادي گوشي، تعدادي وتر و حدود 5 دستان، خرك و سيم‌گير است كه با مضراب نواخته مي‌شود. رباب داراي دو گروه وتر است، گروه اول وترهاي اصلي به تعداد 6 عدد كه روي آن‌ها مضراب نواخته مي‌شود و گروه دوم وترهاي فرعي يا واخوان‌ها به تعداد حدود 12 عدد كه روي آن‌ها مضراب نواخته نمي‌شود و از ارتعاش وترهاي اصلي به صدا در مي‌آيند. روي دهانة قسمت پائيني كاسة طنيني با پوست و قسمت بالايي آن توسط صفحة چوبي پوشانده شده است. رباب را با مضرابي از جنس شاخ، چوب يا نايلون مي‌نوازند. در منطقه‌ي سراوان بلوچستان رباب از جمله مهم‌ترين سازهايي است كه در حلقة ذكر دراويش نقشبندية صاحبان به كار مي‌رود. اما در مناطق شمالي بلوچستان و نيز سيستان از رباب در مجالس عروسي، شادماني و نيز محافل اُنس استفاده مي‌كنند. جنس وترهاي اصلي رباب زه يا سيم‌هاي نايلوني و جنس وترهاي واخوان فلزي است.

 

مآخذ:

  • پژوهش‌هاي ميداني مؤلف. شرح كامل‌تر را نك: درويشي، محمدرضا. دايرةالمعارف سازهاي ايران. ج 1.

محمدرضا درویشی