Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

رجا، در لغت به معنی امیدواری است و در اصطلاح، تعلّق قلب سالک به حصول امر محبوب در آینده است. بدین معنی که سالک، به رحمت و فضل خدا امیدوار است و دلش  گواهی می‌دهد که آن‌چه در آينده برایش پیش می‌آید، جز امر مطلوب و پسندیده نیست، امری که حاصل فضل و رحمت حق تعالی است.

رجا، از حال محبت سرچشمه می‌گیرد و شامل سه مرحله است:

الف) رجای در ثواب: امیدواری بنده به این‌که حق‌تعالی بدو پاداش بخشد.

ب) رجای در وسعت رحمت حق: امیدواری بنده به بهره‌گیری از دریای بی‌کران رحمت و بخشایش حق‌تعالی.

ج) رجای فی الله: رجای عارف و اصل است و آن چنان است که سالک جز به حق امید نبندد و جز حق، تمنّای چیزی نکند و از دوست به جز دوست نخواهد،1 که به گفتة سعدی:

خلاف طریقت بود کاولیا                            تمنّا کنند از خدا جز خدا2

 

مآخذ:

  1. سراج نیشابوری. اللّمع فی التصوّف. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص61- 62.
  2. سعدی. بوستان. ضمن کلیات. براساس نسخة محمدعلی فروغی، به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: انتشارات ناهید، 1375، ص257.
اصغر دادبه