Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

روضه‌الشهداء. كتابي به زبان فارسي در مقاتل و در ذكر حال شهيدان واقعة كربلا و اهل بيت، از آثار ملاحسين واعظ سبزواري مشهور به كاشفي، نويسنده و واعظ قرن نهم و دهم ق (د. 910ق / 1504م). روضه‌الشهداء به درخواست سيد مرشدالدين‌عبداله معروف به سيد ميرزا، داماد سلطان حسين بايقرا، از پادشاهان تيموري، در 908ق تأليف شده است.1 نخستين كتابي است در ترجمه‌ي اهل بيت كه آن را روضه‌خوانان و واعظان از دوره‌ي صفويه به بعد از منابر قرائت مي‌كردند.2 روضه‌الشهداء شامل يك پيشگفتار و ده باب است. اين كتاب بيش از هر كتاب فارسي مذهبي در افكار و عقايد مردم رسوخ كرده و در قلوب آنان مؤثر افتاده است. مطالب آن دهان به دهان و قلم به قلم از سينه به سينه و از كتابي به كتابي نقل مي‌شده است.3   

    شعراني مصحح كتاب مي‌نويسد: اهل منبر دوعاظ كتاب روضه‌الشهداء را در مجالس بر دست مي‌گرفتند و عبارات آن را مي‌خواندند و از روي آن بيان مصائب اهل عصمت مي‌كردند. از اين رو ذاكران اهل بيت به روضه‌خوان مشهور مي‌شدند.4 اين كتاب، بعدها در شكل‌گيري، اشاعه و تكامل نمايش تعزيه مؤثر بوده است.5 ملاحسين نوري در كتاب لؤلؤ و مرجان و شهيد مرتضي مطهري در كتاب حماسة حسيني انتقاداتي بر روضه‌الشهدا و نويسندة آن كرده‌اند و ملاحسين كاشفي را بدعت گذار و تحريف‌گر برخي وقايع تاريخي- مذهبي دانسته‌اند.6


مآخذ:

1- ملك‌پور، جمشيد. ادبيات نمايشي در ايران، تهران، توس 1363 ش، 1/27.

2- كاشفي واعظي، ملاحسين. روضه‌الشهداء، به تصحيح حاج محمد رمضاني، تهران، انتشارات اسلاميه، 1341، ص8 .

3- جودكي، حجت‌الله، «روضه‌الشهداء»، دايره‌المعارف تشيع، تهران: 1379، ج 8/ 378-379.

3- همان، 379، نيز دايره‌المعارف فارسي. غلامحسين مصاحب، تهران، 1381، 1/ 1129.

5- ملك‌پور، جمشيد. ادبيات نمايشي در ايران، همان، 1/27.

6- جودكي، همانجا.