Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

زاهدي، فضل‌الله، (؟ ق / ؟م ـ 1343ش). از رجال سياسي ـ نظامي دورة پهلوي و فرماندة كودتاي ضد دولت ملي مصدق* در 1332ش. زاهدي در همدان به دنيا آمد، تحصيلات متوسطه را در آن شهر به پايان برد1 و با دختر موتمن‌الملك ازدواج كرد.2 وي در جواني وارد دستة سواره نظام شد و در سركوبي شورش اسمعيل آقا سمينقو، ماژور لاهوتي، شيخ خزغل، خلع سلاح عشاير تركمن صحرا و گروه‌هاي مسلح شمال شركت داشت.3 به رغم سوابق درخشان، توسط رضا شاه خلع و پس از مدتي به رياست باشگاه افسران درآمد، اما به علت حمايت از آلمان، توسط انگليس به فلسطين تبعيد و توسط پسرش اردشير با آمريكا ارتباط يافت.4 وي كه ابتدا از دولت ملي دكتر مصدق* حمايت كرده بود، در صف مخالفان او قرار گرفت5 و با حمايت آمريكا و انگليس به عنوان فرمانده نيروهاي كودتا در 28 مرداد 1332 دولت ملي را كنار زد و خود به نخست وزيري رسيد.6 اما بعد از سلب حمايت آمريكا از او از كار بر كنار شد و به ژنو رفت. از 1340 تا زمان مرگش به عنوان سفير كبيرشاه و نماينده دائم ايران، در دفتر اروپايي سازمان ملل در ژنو اقامت داشت.7

 

مآخذ:

  1. طلوعي، محمود. بازيگران عصر پهلوي. ج1، تهران: نشر علم، 1373، ص409.
  2. انور خامه‌اي. سال‌هاي پرآشوب. تهران: فروزان، 1381، ص345.
  3. غني، سيروس. ايران برآمدن رضاخان بر افتادن قاجار. ترجمة حسن كامشاد، تهران: نيلوفر، 1378، ص367.
  4. آبراهاميان، يرواند. ايران بين دو انقلاب. ترجمه كاظم فيروزمند و ديگران. تهران: مركز، 1381، ص485- 475.
  5. گازيوروسكي، مارك. ج. سياست خارجي آمريكا و شاه. ترجمه جمشيد زنگنه، تهران: خدمات فرهنگي رسا، 1373، ص.
  6. اميني، علي‌رضا. تحولات سياسي اجتماعي ايران در دوران پهلوي. تهران: صداي معاصر، 1381، ص45- 244. هم‌چنين نجاتي، غلامرضا. تاريخ 25 ساله ايران. ج1، تهران: رسا، 1371، ص502.
  7. [زنان دربار به روايت اسناد ساواك]. تهران: مركز بررسي اسناد تاريخي، 1381، ص28- 27.
    مریم غلامعلی‌زاده