Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سالنامة پارس، سالنامة عمومي مستند و قديمي‌ترين سالنامه‌اي كه تقريباً به طور منظم انتشار يافت. اين سالنامه به صاحب امتيازي محمدعلي اميرجاهد در تهران تأسيس و با قطع جيبي تا 1332ش به طور سالانه منتشر مي‌شد. اميرجاهد در ابتداي 1304ش تقويم كوچكي به نام سالنماي 1304 انتشار داد كه آن مقدمه‌اي براي بنيادگذاري سالنامة پارس بود. اولين شمارة اين سالنامه در 24 بهمن 1304 منتشر شد.1 در بعضي از شماره‌ها بر صفحة عنوان آن آمده:

«سالنامة رسمي مملكتي ايران مشتمل بر مطالب ادبي، اجتماعي، فلاحتي، خانه‌داري، فكاهي، فني، بهداري، تجارتي، تاريخي و علمي» و نيز «راهنماي تشكيلات دولتي با مطالبي دربارة حوادث سال و مسائل اجتماعي». اين سالنامه يك‌بار به علت چاپ اعلاميه‌اي مبني بر بهايي بودن اكثر رؤساي متنفذ ادارات دولتي و نفوذ آن در جريانات سياسي و داخلي ادارات توقيف شد. از اين رو مكاتباتي بين تشكيلات كل نظمية مملكتي با وزارت دربار در اين باره صورت گرفت.2 اميرجاهد نيز براي رفع توقيف از آن نامه‌اي به وزير دربار نوشت و متذكر شد كه آن اعلان را با كمال بي‌طرفي چاپ كرده و چون وزارت معارف ناظر بر تمام مندرجات سالنامه بوده و آن را امضا كرده به چاپ رسانده است. همچنين اظهار خدمتگزاري و چاكري كرده و توضيح داده كه مقصود اعلان دهنده ترويج كتاب كشف‌الحيل بوده كه بر ردّ بهائيت نوشته شده است و در واقع بدين وسيله طلب بخشش و عفو مي‌كند. عبدالحسين تيمورتاش نيز طي نامه‌اي به نظميه از آن رفع توقيف كرد.3 اين سالنامه در شيراز و اصفهان و تهران منتشر شده است.

 

مآخذ:

  1. قاسمي، فريد. تاريخ روزنامه‌نگاري ايران. (مجموعه مقالات) جلد اول، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1379، ص239.
  2. اسنادي از مطبوعات و احزاب دورة رضاشاه. به كوشش عليرضا اسماعيلي، تهران: 1380، ص88- 86.
  3. همان.

    نيزنك: ابوترابيان، حسين. مطبوعات ايران از شهريور 1320 تا 1326. تهران: انتشارات اطلاعات، 1366، ص60؛ برزين، مسعود. شناسنامة مطبوعات ايران از 1215 تا 1357. تهران: بهجت، 1371، ص101؛ صالحيار، غلامحسين. چهرة مطبوعات معاصر. ص261.
سیدابوالحسن آل‌داود