Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سبزة نوروزي، دانه‌هاي گندم و عدس و يا غلّه و حبوب ديگري كه به نشانة بركت و فراواني در سال نو در ظرف‌هايي مي‌كارند و سبز مي‌كنند و در خوان نوروزي مي‌گذارند. برخي با روياندن تخم تَرتيزك يا كنجد روي كوزه‌هاي سفالي1، و برخي ديگر، مانند مردم خور با كاشتن غلّه در هفت طاقچة خانه سبزة نوروزي را فراهم مي‌كنند.2

رسم سبزه روياندن در نوروز را به روز بازگشت جمشيد، پس از سركوب اهريمنان به زمين خشك شده از گياه و درخت، پيوند مي‌دهند و مي‌گويند: در اين روز هر كس مشتي جو در تشتي كاشت. از آن پس اين سنت پايدار بماند و هر ساله مردم در آستانة نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانه‌هايشان بكارند و با چگونگي رويش هر يك از گياهان خوبي و بدي زراعت آن گياه را در سال نو گمان زنند.3

در دورة ساساني از 25 روز پيش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز مي‌كردند. سبزه‌ها را در روز ششم فروردين مي‌كندند و در دربار مي‌پراكندند و تا روز مهر، 16 فروردين جمع نمي‌كردند. رويش هر يك از گياهان بيشتر بود، كشت و فرآوردة آن را در سال بهتر و فزون‌تر مي‌دانستند.4 امروزه سبزه‌ها را تا سيزده نوروز نگه مي‌دارند و در آن روز به آب روان مي‌دهند. رسم سبزه روياندن و در آب انداختن را با رسم كاشتن گياه و گل در جشن بهاري آدونيس [1]آئين رويش بابلي ـ سرياني) و انداختن گياهان پس از 8 روز با پيكرة آدونيس در درياچه يا چشمه همسان دانسته‌اند.5

 

مآخذ:

  1. بلوكباشي، علي. نوروز: جشن نوزايي آفرينش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص 51.
  2. هنري، مرتضي. آئين‌هاي نوروزي. تهران: 1353، مركز مردم‌شناسي ايران، ص 52.
  3. بيروني، ابوريحان. آثارالباقيه عن القرون الخاليه. به كوشش زاخائو، آلمان: لايپزيگ، 1923م، ص 217؛ همو. آثارالباقيه. ترجمة اكبر داناسرشت، تهران: 1363، اميركبير، ص 330.
  4. معين، محمد. «جشن نوروز»، جهان نو. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.
  5. مأخذ ش 1، ص 98.



[1]. Adonis

 

علی بلوکباشی