Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سبكتكين، ملقب به ناصرالدين برخاسته از تركان برسخان «آسياي مركزي»، از سپهسالاران ترك دربار سامانيان و سردودمان غزنويان (د387ق / ؟ م).

سبكتكين در جنگ‌هاي ميان تركان در آسياي مركزي اسير و در برده‌خانة نخشب به آلپتكين يا البتكين مؤسس غزنويان فروخته شد.1 در 350ق / ؟ م به همراه آلپتكين به غزنه رفت و با مرگ او به خدمت پسرش ابواسحاق ابراهيم در آمد. در دوران امراي غزنوي بلكاتكين و بوري‌تكين به دليل توانايي‌هاي فردي محبوبيت يافت و در 366ق / ؟ م به امارت غزنه رسيد.2 بُست، قَصْدار را تصرف و ضميمة قلمرو خود كرد3 و در جنگ با جَيپا پادشاه محلي هند او را مغلوب و خراج‌گذار خود كرد.4 قدرتمندي او موجب شد امير نوح بن منصور ساماني، از او براي رهايي خود از امراي ترك كمك بگيرد، در نبردي كه روي داد سبكتكين پيروز شد و لقب ناصرالدين دريافت كرد.5 او كه خود را تابع سامانيان مي‌دانست دستور داد بر سنگ قبرش لقب حاجب‌الاجل حك كنند6 و پس از مرگش پسرش محمود سلسلة غزنويان را به اوج قدرت رساند.

 

مآخذ:

  1. باسورث، كليفورد ادموند. «دورة اول غزنويان»، تاريخ ايران دانشگاه كمبريج. ترجمة حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات اميركبير، ج4، ص145.
  2. منهاج‌الاسراج. طبقات ناصري. چاپ عبدالحي‌حبيبي، تهران: 1363، انتشارات دنياي كتاب، ج1، ص227.
  3. ميرخواند، محمد بن خواندشاه بلخي. روضةالصفا. چاپ دكتر عباس زرياب، تهران: 1373، انتشارات علمي، ج4 ص586.
  4. ابن‌خلدون. تاريخ ابن‌خلدون. ترجمة عبدالمحمد آيتي، تهران: 1366، مؤسسة مطالعات و تحقيقات فرهنگي، ج3، ص518-517.
  5. گرديزي، ابوسعيد عبدالحي بن ضحاك ابن محمود. تاريخ گرديزي. چاپ عبدالحي حبيبي، تهران: 1363، انتشارات دنياي كتاب، ص371.
  6. باسورث، كليفورد ادموند. تاريخ غزنويان. ترجمة حسن انوشه، تهران: 1356، اميركبير، ص40.
    کوروش صالحی