Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سبلان، رشته كوهي تقريباً در ميانة دو قسمت شمالي و جنوبي استان اردبيل و در مرز مشترك با استان آذربايجان شرقي. اين كوهستان از جمله كوه‌هاي مرتفع و عظيم ايران است كه در فرآيندي آتشفشاني به وجود آمده است.1

بلندترين قلة سبلان با نام «سلطان ساولان» به ارتفاع 4811 متر در استان اردبيل و در ميان مثلت شهرهاي «اردبيل»، «مشكين ‌شهر» و «نير» واقع شده و بخش غربي كوهستان در شهرهاي هريس و سراب (در استان آذربايجان شرقي) قرار گرفته است.2 كوهستان سبلان از كوه گمش‌آباد در بين راه تبريز- اهر شروع و به طول 115 كم تا غرب شهر اردبيل از مغرب به مشرق كشيده شده است.

سبلان در حال حاضر آتشفشاني خاموش و به شكل مخروطي و اكثراً پوشيده از برف و يخ به نظر مي‌آيد. چشمه‌هاي آب گرم و سرد معدني بسياري دارد3 و منابع آبي آن منشأ رودهاي مختلفي از جمله قره‌سو، اهرچاي، تَلْخه رود و... در دو حوضة آبريز خزر و درياچة اورميه هستند.4

در منابع جغرافيايي، از جمله نزهةالقلوب و حدودالعالم باستان از اين كوه به همان نام سبلان ياد شده است.5

 

مآخذ:

  1. سازمان نقشه‌برداري كشور. اطلس‌ زمين‌شناسي (اطلس ملي ايران). چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص2.
  2. سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. جغرافياي استان اردبيل. چ4، تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1382، ص 6-9.
  3. جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج 1، كوه‌ها و كوه‌نامة ايران، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 299.
  4. جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج 2، رودها و رودنامة ايران، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 25 و 38.
  5. حدودالعالم من المشرق الي المغرب. به كوشش منوچهر ستوده. تهران: طهوري، 1362، ص 32.
  6. مستوفي، حمدالله. نزهةالقلوب. به كوشش محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: حديث امروز، 1381، ص 81، 83، جمـ .
    کبری حکیمیان