Skip Ribbon Commands
Skip to main content
سایت دانشنامه ایران زمین

سرداری، نوعی قبای نسبتاً بلند بود که در دوره قاجار رواج داشت.1  

این قبا که تا ساق پاها می‌رسید، آستین‌هایی بلند و نسبتاً تنگ داشت، جلوبازبود اما اغلب ردیف دگمه‌های لبه آن را تا بالا می‌بستند. این قبا یقه‌ای ایستاده تا به اصطلاح آخوندی داشت. اگرچه برخی معتقدند نام سرداری از نام ستارخان سردار ملی انقلاب مشروطیت گرفته شده که در عکس‌هایی که از او باقی مانده اغلب چنین قبایی پوشیده،2  اما بررسی عکس‌های قدیمی‌تر دوره قاجار، این نظر را تأیید نمی‌کند.3  به هرحال این نوع قبا، از دوره ناصرالدین شاه، تا پایان قاجار و حتی سال‌های اولیه حکومت پهلوی جامه رسمی و بیرونی بسیاری از رجال ایرانی بوده است. جنس آن اغلب از پارچه‌های فرنگی و ماهوت سیاه، قهوه‌ای، جگری، آلبالویی و آبی تهیه می‌شد. یقه آن به اندازه یک بند انگشت و به صورت ایستاده و گرد و کمر آن به ویژه در پشت دارای کمرچین بود. دگمه‌های سراسری آن که در لبه دوخته شده بود اغلب فلزی و کاملاً مشخص و جزو زینت قبا به حساب می‌آمد. سرداری دارای دو جیب در پهلوها نیز بود.4   ظاهراً زنان نیز گونه‌ای از این لباس را مورد استفاده قرار می‌داده‌اند.5      

 

مآخذ:

  1. یادداشت مولف.
  2. شهری، جعفر. تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم. تهران: 1368، ج2، ص485- 487.
  3. صافی، قاسم. عکس‌های قدیمی ایران. دانشگاه تهران، 1368، ص29،170، ش178.
  4. کسروی، احمد. تاریخ مشروطه ایران. امیرکبیر، 1363، ج2، ص692- 695، ش116، 217؛ شهری، ص 484- 487.
  5. کلانترضرابی، عبدالرحیم. تاریخ کاشان. تصحیح ایرج افشار، تهران: 1356، ص248- 250.
     محمدرضا چیت‌ساز